Γραμμή φόρτωσης (*)

Ο Γραμμή φόρτωσης ή γραμμή μεγίστου φόρτου ή σημείο Πλίμσολ (Plimsoll line) είναι η ίσαλος που σύμφωνα με τους υπολογισμούς που γίνονται κατα τη σχεδίαση, θά πλέει το πλοίο στην κατάσταση πλήρους φόρτωσης. Σ' αυτή αντιστοιχεί το μέγιστο επιτρεπόμενο βύθισμα απο τους νηογνώμονες κατα το θέρος, οταν το σκάφος είναι ζυγοσταθμισμένο. Η ίσαλος γραμμή θέρους θεωρείται ως ίσαλος κατασκευής ή ίσαλος υπολογισμού του πλοίου διότι είναι εκείνη, η οποία λαμβάνεται σαν βάση για τη μελέτη του σκάφους και τον προσδιορισμό των άλλων γραμμών φόρτωσης.

Ιστορικό

Κατά τον προ-προηγούμενο αιώνα ο Σαμουήλ Πλίμσολ (Samouel Plimsoll), που ήταν μέλος του Βρετανικού Κοινοβουλίου αγωνίσθηκε για την έκδοση σχετικού ναυτικού Νόμου περί καθορισμού κάποιας ενδεικτικής γραμμής μεγίστου φόρτου στα πλοία, καθόσον μέχρι τότε τα περισσότερα ναυάγια αποδίδονταν στη μη ύπαρξη τέτοιου ορίου κατά τη φόρτωσή τους, μέχρι τότε φορτώνονταν ανάλογα του υφιστάμενου ή άμεσα προβλεπόμενου καιρού. Έτσι το 1876 καθορίστηκε πλέον επίσημα με Νόμο όπως στις αμφότερες πλευρές όλων των βρετανικών πλοίων άνω των 80 τόνων (gross) να σημειωθεί ένας κύκλος με μια προεξέχουσα οριζόντια διάμετρο που θ΄ αποτελεί το μέγιστο όριο βυθίσματος που θα μπορούσε να λάβει το πλοίο έμφορτο. Ο καθορισμός του σημείου (ορίου) αυτού αρχικά γινόταν από τον πλοιοκτήτη υπό τον έλεγχο του Υπουργείου Εμπορίου. Το 1890 και ειδικότερα το 1894 τα σημεία αυτά μεγίστου φόρτου καθορίστηκαν πλέον οριστικά και επί επιστημονικής βάσης κατόπιν σχετικής έρευνας και μελέτης. Τελικά, και πολύ όμως αργότερα, το 1930, συνομολογήθηκε διεθνής σύμβαση με την οποία και καθορίστηκαν πλέον όλα τα σημεία, "γραμμές φόρτωσης", που υποχρεωτικά πρέπει να φέρουν όλα τα εμπορικά πλοία ολικής χωρητικότητας (Gross Tonnage) 150 τόνους και άνω, τα οποία εκτελούν διεθνείς πλόες. Αυτή η σύμβαση υφίσταται μέχρι και σήμερα.

Καθορισμός γραμμών φόρτωσης

H "plimsoll's mark" και οι γραμμές φόρτωσης. (*)
TF: Ίσαλος γραμμή Τροπικών Γλυκέων υδάτων
F: Ίσαλος γραμμή Γλυκέων υδάτων
T: Ίσαλος γραμμή Τροπικών υδάτων
S: Ίσαλος γραμμή Θέρους
W: Ίσαλος γραμμή Χειμώνος
WNA: Ίσαλος γραμμή Χειμώνος Βορείου Ατλαντικού.

Οι χρησιμοποιούμενοι μέθοδοι για τον καθορισμό των γραμμών φόρτωσης περιέχονται σε ειδικό φυλλάδιο με τον τίτλο "Κανόνες Γραμμών Φόρτωσης Πλοίων" (Load Lines Rules) έκδοσης του Βρετανικού Ναυαρχείου. Ειδικά για τα πετρελαιοφόρα, τα ιστιοφόρα καθώς και για πλοία που μεταφέρουν μεγάλο φορτίο στο κατάστρωμα π.χ. κοντέινερ, ξυλεία κ.λπ. ισχύουν ιδιαίτεροι κανόνες κατά τύπο πλοίου.
Οι θέσεις των γραμμών του μεγίστου φόρτου εξαρτώνται από τον τύπο και το μέγεθος του κάθε πλοίου. Κατά τον καθορισμό των θέσεων λαμβάνεται μέριμνα ώστε να εναπομένει στο πλοίο ένα επαρκές περιθώριο εφεδρικής πλευστότητας. Οι γραμμές μεγίστου φόρτου καταδεικνύουν τα μέγιστα επιτρεπόμενα βυθίσματα του πλοίου όταν αυτό πλέει σε γλυκέα ύδατα, και στη θάλασσα, κατά τον Χειμώνα και το Θέρος, και για ορισμένους ωκεανούς. Αυτές καταδεικνύονται περί το μέσον, στη δεξιά και αριστερή πλευρά, του κάθε πλοίου και απαρτίζονται όπως στο σχεδιάγραμμα από τον δίσκο Πλίμσολ ή κοινώς "μπάλα" μαζί με τη κλίμακα ισάλων που φέρουν τα σύμβολα από πάνω προς τα κάτω TF, F, T, S, W και WNA, όπως επεξηγούνται στο σχεδιάγραμμα. Οι δύο άνω πρώτες γραμμές αφορούν πλου σε γλυκέα ύδατα, που σημαίνει ότι το πλοίο μπορεί να φορτώσει μέχρι αυτές τις ισάλους, και ανάλογα αν είναι σε τροπική ζώνη. Οι επόμενες αφορούν πλου στη θαλασσα. Η κάτω τελευταία ίσαλος WNA αφορά πλόες σε περιοχές βορείως του γεωγραφικού παραλλήλου του Γιβραλτάρ μέχρι το Ακωτήριο Χατέρας (Hatteras) και κατά το διάστημα μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου συμπεριλαμβανομένου. Πολλές φορές χαράσσεται και μία ακόμη ίσαλος IS Θέρους Ινδικού, (Indian Summer), για πλόες μεταξύ Σουέζ και Σιγκαπούρης και κατά το διάστημα μεταξύ 15 Νοεμβρίου μέχρι 25 Μαΐου σε περιοχές ανατολικά του Τουτικόριν και από 1 Σεπτεμβρίου μέχρι 25 Μαΐου σε περιοχές δυτικά του Τουτικόριν.

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Λόγω της μεγάλης σημασίας σε θέματα ασφάλειας πλοίου κρίνεται απαραίτητη η παράθεση των ακολούθων τεχνικών στοιχείων:

* Δίσκος Πλίμσολ (Plimsoll's mark)΄ή κοινώς "μπάλα": Πρόκειται για περιφέρεια κύκλου πάχους 3" (ιντσών) και διαμέτρου 12", επ΄ αυτής φέρεται εκεντρισμένη οριζόνται προεξέχουσα διάμετρος πάχους 3" και μήκους 18". Από τη διάμετρο αυτή και μέχρι της γραμμής καταστρώματος ορίζεται το ύψος εξάλων του κάθε πλοίου. Σε απόσταση 21" πρώραθεν του δίσκου φέρεται η κλίμακα ισάλων φόρτωσης.
* Κλίμακα ισάλων ή κλίμακα γραμμών φόρτωσης (Load lines): Η κλίμακα αυτή αποτελείται από μία κάθετο πάχους 3" που ορίζεται σε απόσταση 21" πρώραθεν του δίσκου επί της οποίας ορίζονται οι διάφοροι ίσαλοι, πρώραθεν εκείνοι πoυ αφορούν τη θάλασσα, και πρύμνηθεν της καθέτου εκείνοι που αφορούν τα γλυκέα ύδατα. Η κάθε γραμμή φόρτου είναι πλάτους 3" και μήκους 9". Χαράσσεται δε έτσι ώστε η γραμμή Θέρους να είναι στο ίδιο επίπεδο (ευθεία) με την προεξέχουσα διάμετρο της "μπάλας".
* Τα παραπάνω σύμβολα χαράσσονται μόνιμα, είτε με σμίλη, είτε φέρονται οξυγονοκολλημένα στα πλευρά των πλοίων, στο μέσον αυτών, και βάφονται λευκά ή κίτρινα επί σκοτεινού φόντου ή μαύρα επί φωτεινού. Επίσης στις προεξοχές της διαμέτρου της μπάλας φέρονται τ΄ αρχικά του Νηογνώμονα που παρακολουθεί το πλοίο π.χ. L-R αν έιναι o αγγλικός ή Ε-Ν (H-R) αν είναι ο Ελληνικός Νηογνώμονας, κ.λπ.