Ιανός Λάσκαρις

Ο Ιανός Λάσκαρις (1445-1535), ο επονομαζόμενος από τους συγχρόνους του και Ρυνδακηνός λόγω της καταγωγής των προγόνων του από τη Ρύνδακο της Προποντίδας, ήταν διπλωμάτης και ένας από τους σημαντικότερους Βυζαντινούς λογίους της Αναγέννησης.

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1445 και παρέμεινε εκεί μέχρι και τα πρώτα χρόνια μετά την Άλωση.Αργότερα, και αφού πρώτα πέρασε από την Κρήτη, στάλθηκε, με εντολή του Βησσαρίωνα στη Βενετία. Με έξοδα του τελευταίου ο Λάσκαρις σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Πάντοβα όπου δίδασκε ο Δημήτριος Χαλκοκονδύλης και ο οποίος έγινε δάσκαλος και προστάτης του. Στην Πάντοβα έμεινε μέχρι το 1472 οπότε έφυγε για τη Φλωρεντία. Στην πρωτεύουσα της Τοσκάνης δίδαξε την ελληνική φιλοσοφία και λογοτεχνία και ένας από τους σημαντικότερους μαθητές του ήταν ο Μάρκος Μουσούρος, ο οποίος είχε πάει εκεί γύρω στο 1486.

Στη Φλωρεντία ο Λάσκαρις κλήθηκε να διευθύνει την περίφημη Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη.Για τον λόγο αυτό στάλθηκε από τον Λαυρέντιο τον Μεγαλοπρεπή,που παρά τις οικονομικές δυσκολίες, δαπανούσε πολλά χρήματα για την αγορά χειρογράφων και την αμοιβή αντιγραφέων,στον ελλαδικό χώρο και στην Κωνσταντινούπολη για την αναζήτηση ελληνικών χειρογράφων.Συγχρόνως, με την αποστολή του Λάσκαρι στην Πόλη, ο Λαυρέντιος επιδίωκε να διερεύνησει την πολιτική κατάσταση και τη δυνατότητα ανανέωσης παλαιού σχεδίου για σταυροφορία.Ο Ιανός Λάσκαρις το 1491 και το 1492 επισκέφθηκε μεταξύ άλλων τη Θεσσαλονίκη,το Άγιο Όρος,την Κρήτη και την Κωνσταντινούπολη και αγόρασε γύρω στα διακόσια πολύτιμα χειρόγραφα με τα οποία εμπλουτίστηκε η Λαυρεντιανή Βιβλιοθήκη.

Μετά το θάνατο του Λαυρέντιου ο Λάσκαρις, αφού παρέμεινε για λίγο διάστημα στη Φλωρεντία, ύστερα από πρόσκληση του βασιλιά Καρόλου του Η', πήγε στο Παρίσι το 1496.Εκεί εργάστηκε ως σύμβουλος του Γάλλου βασιλιά και συνεργάστηκε με Γάλλους ουμανιστές μεταξύ των οποίων ήταν και ο Guilliaume Bide.Με την άνοδο στο θρόνο της Γαλλίας του Λουδοβίκου του ΙΒ' ο Ιανός Λάσκαρις ανέλαβε διπλωματικές αποστολές στο Μιλάνο και στη Βενετία (1500-1509).Κατά την παραμονή του στη Βενετία έγινε μέλος της Νέας Ακαδημίας και σχετίστηκε με πολλούς Βυζαντινούς λόγιους ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Μάρκος Μούσουρος.

Το 1513 έγινε πάπας ο Λέων Ι΄, ο γιός του Λαυρέντιου, και ο Λάσκαρις πήγε στην Ρώμη για να ζητήσει τη βοήθειά του για την αναζωογόνηση των ελληνικών σπουδών και τελικά κατάφερε να ιδρύσει, με τη βοήθεια του Μουσούρου, το Ελληνικό Γυμνάσιο,στον λόφο του Κυρηναλίου.Πρώτος διδάσκων ονομάστηκε ο Ζαχαρίας Καλλιέργης σε συνεργασία με τον οποίον ο Λάσκαρις ίδρυσε το 1517 το τυπογραφείο του Γυμνασίου.

Τον επόμενο χρόνο επέστρεψε στο Παρίσι και προσπάθησε να πείσει τον καινούργιο βασιλιά, τον Φραγκίσκο τον Α' να ιδρύσει ελληνικό κολλέγιο (το οποίο ιδρύθηκε τελικά το 1530 από τον Guilliaume Bide).Επίσης έκανε προσπάθειες για την ίδρυση σχολής ελληνικών σπουδών στο Μιλάνο και στη Φλωρεντία.Το 1525, και αφού είχε εκλεγεί πάπας ο Κλήμης ο Ζ', που και αυτός ανήκε στην οικογένεια των Μεδίκων,ο Λάσκαρις γύρισε στην Ρώμη.Ο νέος πάπας του ανέθεσε την αποστολή να συμφιλιώσει το βασιλιά της Γαλλίας, Φραγκίσκο τον Α',και τον αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Κάρολο τον Ε',ύστερα από τον ατυχή για τη Γαλλία πόλεμο και την αιχμαλωσία του Γάλλου βασιλιά.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα έζησε στη Ρώμη όπου πέθανε σε ηλικία ενενήντα χρονών.Στον τάφο του γράφτηκε επίγραμμα που είχε συνθέσει ο ίδιος:

Σε ξένη γή θάφτηκε ο Λάσκαρις.Μάθε ότι δεν λυπάται για τη φιλοξενία αυτή.Τη βρήκε γλυκιά.Ο πόνος είναι ότι η πατρίδα δε δίνει πια ελεύθερο χώμα για την ταφή των Ελλήνων.

Αυτός υπήρξε ο Ιανός Λάσκαρις,προέχων κατά το γένος και την ευγένεια κατά το χρόνο εκείνο και του οποίου η μνήμη σε όλους τους Έλλληνες ήταν ότι επρόκειτο για σοφότατο άνδρα.

Στη Φλωρεντία,το διάστημα 1494-1496,σε συνεργασία με τον τυπογράφο Λορέντζο ντι Αλόπα εξέδωσε αρκετά έργα,ανάμεσα στα οποία ήταν τα παρακάτω:

1. Ανθολογία διαφόρων επιγραμμάτων
2. Ύμνοι του Καλλιμάχου
3. Αργοναυτικά του Απολλωνίου του Ροδίου
4. Κατά Ηρώ και Λέανδρον του Μουσαίου

Ορισμένα από τα έργα αυτά συνοδεύονταν από σχόλια του Λάσκαρι.Οι εκδόσεις αυτές ήταν εξαιρετικές και λόγω της ομορφιάς και της ποικιλίας των τυπογραφικών στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν και που είχαν σχεδιαστεί από τον ίδιο.

Απο το 1517 μέχρι το 1520 από το τυπογραφείο του Ελληνικού Γυμνασίου τα έργα: Σχόλια παλαιά εις τον Όμηρου Ιλιάδα,Ισοκράτους Λόγοι,Κέβητος Πίναξ,Πορφυρίου φιλοσόφου ομηρικά ζητήματακ.α.

* Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς-τομ.αριθ.32
* Ε/Ιστορικά, ένθετο της εφημερίδας Ελευθεροτυπία - Έλληνες διαπρέψαντες στη Δύση, 29 Ιανουαρίου 2004

Ελληνίδες και Έλληνες λόγιοι (1453 - 1821)

15ος αιώνας

Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων • Γεννάδιος Σχολάριος • Λουκάς Νοταράς • Βησσαρίων • Ισίδωρος του Κιέβου • Θεόδωρος Γαζής • Γεώργιος Τραπεζούντιος • Ιωάννης Αργυρόπουλος • Κωνσταντίνος Λάσκαρις • Λαόνικος Χαλκοκονδύλης • Μανουήλ Μοσχόπουλος • Νικόλαος Σεκουνδινός • Γεώργιος Φραντζής • Μάζαρις • Γρηγόριος Γ΄ Μαμμής • Ματθαίος Καμαριώτης • Γεώργιος Αμιρούτζης • Δημήτριος Χαλκοκονδύλης • Γεώργιος Ερμώνυμος ο Σπαρτιάτης • Μιχαήλος Αποστόλης • Ανδρόνικος Κάλλιστος • Δημήτριος Ράλλης Καβάκης • Μιχαήλ Μάρουλος Ταρχανιώτης • Μάρκος Μουσούρος • Νικόλαος Τομαίος • Γεώργιος Αλεξάνδρου • Αλέξανδρος Γεωργίου • Ιωάννης Μόσχος • Μάξιμος Γ΄ Χριστώνυμος • Νήφων Β΄ • Λεονάρδος Χίος • Διονύσιος ο εξ Αγράφων • Ιουστίνος Δεκάδυος • Εμμανουήλ Γεωργιλάς • Δούκας • Γεώργιος Κωδινός • Δανιήλ Εφέσου • Αντώνιος Πυρόπουλος • Ιλαρίων Μοναχός • Θεοφάνης Μηδείας • Νικόλαος Ακτιακός • Αντώνιος Δαμιλάς • Λουκάς Σπαντωνής • Μαρίνος Βαρλέτας • Θεόδωρος Αγαλλιανός • Ιωάννης Γρηγορόπουλος • Θεόδωρος Σπανδουγίνος • Ιωσήφ Θεσσαλονικεύς • Θεόδωρος Καρυστηνός • Ιωάννης Μουζάκης • Γερμανός Αιτωλός • Creticus • Ανδρόνικος Κοντοβλάκας • Ιωάννης Πόλος • Αγαπητός Κασσιανός • Ιωάννης Καναβούτζης • Μιχαήλ Χρυσολωράς • Ιωάννης Ρώσος

16ος αιώνας

Ιανός Λάσκαρις • Άγγελος Λάσκαρις • Ιωάννης Λάσκαρις • Φραγκίσκος Λάσκαρις • Ζαχαρίας Καλλιέργης • Μανουήλ ο Κορίνθιος • Μάξιμος ο Αγιορίτης • Αρσένιος Αποστόλης • Δημήτριος Μόσχος • Γεώργιος Μόσχος • Θωμάς Διπλοβατάτζης • Νικόλαος Λουκάνης • Φραγκίσκος Μαυρόλυκος • Ιάκωβος Τριβώλης • Γεώργιος Κορίνθιος • Άγγελος Φόρτιος • Λεονάρδος Φόρτιος • Αλέξανδρος Φόρτιος • Νικόλαος Σοφιανός • Λήσταρχος • Θωμάς Ελεαβούλκος • Ιωάννης Ταρχανιώτης • Ιωάννης Μαυρομάτης • Ιωαννίκιος Καρτάνος • Παχώμιος Ρουσάνος • Δαμασκηνός Στουδίτης • Άγγελος Βεργίκιος • Νικόλαος Βεργίκιος • Ιωάννης Βεργίκιος • Γεώργιος Βεργίκιος • Νίκανδρος Νούκιος • Ματθαίος Δεβάρης • Αντώνιος Έπαρχος • Στυλιανός Ρίκης • Αψαράδες • Φραγκίσκος Πόρτος • Ιωάννης Αλβάνης • Διονύσιος Ζαννετίνος • Γεώργιος Καλύβας • Αντώνιος Καλλιέργης • Ιωάννης Ζυγομαλάς • Μιχαήλ Σοφιανός (Χίος) • Ελευθέριος Ρόδιος • Ζαχαρίας Σκορδύλιος • Λεόντιος Ευστράτιος • Αλέξανδρος Νερούλης • Θεοδόσιος Ζυγομαλάς • Νικόλαος Μαλαξός • Μανουήλ Μαλαξός • Γρηγόριος Μαλαξός • Ιερεμίας Β΄ Τρανός • Δανιήλ Φουρλάνος • Ιωάννης Σωζόμενος (πρεσβύτερος) • Ιάσων Σωζόμενος • Ιωάννης Σωζόμενος • Κλαύδιος Σωζόμενος • Αγία Φιλοθέη η Αθηναία • Ιάκωβος Παλαιολόγος • Στέφανος Λουζινιάνος • Ιάσων Δενόρες • Πέτρος Δενόρες • Ιωάννης Μορζήνος • Ανδρέας Ευδαιμονογιάννης • Συμεών Καβάσιλας • Ιωάννης Κορέσης • Μιχαήλ Κορέσης • Λεονάρδος Μινδόνιος • Ιωάννης Μινδόνιος • Σολομών Ροδινός • Ιέραξ • Αλοΰσιος Λολλίνος • Γεώργιος κόμης Παλαιόκαπας • Εμμανουήλ Γλυζώνιος • Αρσένιος Ελασσώνος • Ιερόθεος Μονεμβασίας • Μελέτιος Πηγάς • Ιάκωβος Διασωρίνος • Θεωνάς • Μάξιμος Μαργούνιος • Γαβριήλ Σεβήρος • Ιωάννης Φωκάς • Αιμίλιος Πόρτος • Δωρόθεος Μονεμβασίας • Μανουήλ Πελοποννήσιος • Θεοσκόπολις • Τζάνες Κορωναίος • Λουδοβίκος Ποθοκάταρος • Δημήτριος Δούκας • Γεώργιος Βάλσαμος • Δημήτριος ο Θεσσαλονικεύς • Μεγαλοσπηλιώτες • Άγγελος Καλεπιανός • Μιχαήλ Παραστάτης • Νικόλαος Νησιώτης • Νικόλαος Σοφιανός (ιατρός) • Ιωάννης Γεμιστός • Μιχαήλ Σοφιανός • Νικόλαος Πέτρος • Πέτρος Σόντιος • Ανδρέας Κουνάδης • Αλέξιος Ραρτούρος • Ιωάννης Βροντόπουλος • Αντώνιος Μέγας Ρήτωρ • Θεοφάνης ο Θεσσαλονίκης • Ιωάννης Κασιμάτης • Αλέξανδρος Ιουστινιάνης • Κωνσταντίνος Τέμενος • Αντώνιος Καλοσύνας • Βασίλειος Βάλερις • Ιωάννης Βοναφεύς • Γεώργιος Δευτερεύος • Γεώργιος Σκορδύλιος • Χριστόφορος Καμπάνης • Κωνσταντίνος Παλαιόκαπας • Ανδρέας Δημητρίου (λόγιος) • Αντώνιος Αρκούδιος • Ναθαναήλ Χύχας • Ιωάννης Ναθαναήλ • Χριστόφορος Κονταλέος • Κωνσταντίνος Ράλλης (λόγιος) • Φράγκος Τελούντας • Νείλος Χίος • Θεοφάνης Λογαράς • Μητροφάνης Ιερομόναχος • Μελέτιος Βλαστός • Μανουήλ Βλαστός • Γεώργιος Βλαστός • Διονύσιος ιερομόναχος

17ος αιώνας

Κύριλλος Λούκαρις • Ηλίας Μηνιάτης• Γεώργιος Κορέσιος • Θεόφιλος ο Κορυδαλλεύς • Νικόλαος Κούρσουλας • Μελέτιος Συρίγος • Πέτρος Αρκούδιος • Μητροφάνης Κριτόπουλος • Ιωάννης Ματθαίος Καρυόφυλλος • Νεόφυτος Ροδινός • Γεώργιος Βουστρώνιος • Λέων Αλλάτιος • Ιωάννης Κωττούνιος • Νικόδημος Μεταξάς • Γεώργιος Κονταρής • Ευθύμιος Αντιοχείας • Μακάριος Αντιοχείας • Λεονάρδος Φιλαράς • Διονύσιος Κατηλιανός • Χριστόφορος Άγγελος

18ος αιώνας

Μάνθος Οικονόμου

Αλφαβητικός κατάλογος

Hellenica World

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License