Μάχη των Λαλαίων
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Χρονολογία	29-30 Μαΐου, 7 Ιουνίου 1821[1]
Έκβαση	τακτική νίκη των Ελλήνων και οπισθοχώρηση των Λαλαίων στην Πάτρα
Μαχόμενοι
Έλληνες επαναστάτες	Οθωμανική αυτοκρατορία
Αρχηγοί
Πλαπουταίοι, Δεληγιάννηδες και άλλοι πρόκριτοι, Ανδρέας Μεταξάς, Κωνσταντίνος Μεταξάς και άλλοι	Λαλαίοι, Ισούφ Πασάς Σερεγλής από την Πάτρα
Δυνάμεις
	πολιορκημένοι + 8.000 από την Πάτρα

Η Μάχη των Λαλαίων ήταν μια σειρά από πολεμικές εμπλοκές της επανάστασης του 21. Ήταν μια από τις πρώτες μάχες της Ελληνικής επανάστασης και σημαντική νίκη των Ελλήνων κατά Τουρκαλβανών.

Αίτια

Σημειώνεται ότι στη περιοχή του Λάλα διέμεναν Αλβανοί, οι ποιο φημισμένοι σε πολεμικότητα και ανδρεία που αποτελούσαν υπολείμματα των Αλβανών επιδρομέων κατά των Ελλήνων στα 1770, οι οποίοι και είχαν εγκατασταθεί σε διάφορους συνοικισμούς στη κατάφυτη περιοχή της αρχαίας Φολόης.

Με ορμητήριο αυτό οι Λαλαίοι επιχειρούσαν συνεχείς επιδρομές στους κάμπους της Γαστούνης και του Πύργου Ηλείας, καταστρέφοντας και ρημάζοντας κάθε φορά, βάζοντας φωτιά στα χωριά, στα γεννήματα, συνάζοντας τα ζώα, περνώντας τον Αλφειό προς την Αγουλινίτσα και προχωρώντας ακόμα μακρύτερα.

Η κατάσταση αυτή αποτελούσε ανοιχτή πληγή στις πλάτες των επαναστατημένων Ελλήνων που θα μπορούσε να είχε ολέθριες συνέπειες στον Αγώνα τους. Έτσι και αποφασίστηκε αρχικά η διάλυση αυτή του αλβανικού θύλακα πριν την άλωση της Τριπολιτσάς.

Η εξέλιξη των γεγονότων

Οι κάτοικοι του Λάλα αποκλείστηκαν από τους Έλληνες κάτοικους των γύρω επαρχιών έχοντες επί κεφαλής τους Πλαπουταίους, Δεληγιανναίους και λοιπούς προκρίτους των επαρχιών. Οι Λαλαίοι αν και αποκλεισμένοι κατόρθωσαν να βγουν με 400-500 άνδρες και να πάνε στην Πολιορκία της Γαστούνης. Εκεί βοήθησαν τους πολιορκημένους, και αφού νίκησαν επέστρεψαν στο χωριό τους. Στο Λάλα ήρθαν και διάφορα άλλα σώματα Επτανησίων, 460 Ζακυνθινοί και Κεφαλωνίτες εθελοντές με επικεφαλής τους Μεταξάδες, τον Ανδρέα και Κωνσταντίνο, Βαγγέλη Πανά και Διονύσιο Σεμπρικό και άλλους οπλαρχηγούς καθ΄ υπόδειξη του Παλαιών Πατρών Γερμανού.

Έτσι με επίκεντρο την περιοχή του Λάλα από αρχές Ιουνίου γίνονται διάφορες μικρομάχες που κορυφώθηκαν στις 22 Ιουνίου στη θέση Πούσι στην οποία οι Έλληνες είχαν περισσότερους από 100 νεκρούς και τραυματίες, ενώ οι Λαλιώτες τους διπλάσιους, αφού πολεμούσαν ακάλυπτοι. Σημειώνεται ότι οι Λαλαίοι προσέτρεξαν προηγουμένως στον Γιουσούφ Πασά Σερεγλή της Πάτρας, που έτυχε και βρίσκονταν τότε στην Πάτρα ζητώντας την συνδρομή του. Αυτός ανταποκρίθηκε ερχόμενος δύο ημέρες πριν τη μάχη με 300 ιππείς και 600 αλβανούς πεζούς.

Ύστερα από τη νικηφόρα εκείνη μάχη των Ελλήνων οι αρχηγοί έκαναν το λάθος ν΄ αποτραβηχτούν τη νύκτα στη Δίβρη, ορεινή κωμόπολη της Ηλείας και να οχυρωθούν εκεί ανησυχώντας για τυχόν άλλη ενίσχυση των Αλβανών αλλά και λόγω ιατρικής περίθαλψης των τραυματιών αλλά και από παρατηρούμενες λιποταξίες των Πελοποννησίων που υπόψη δρούσαν άτακτα. Τουλάχιστον αν ΄έδειχναν περισσότερη εμμονή στον Αγώνα με το επικουρικό σώμα των 1000 ανδρών που τους έστειλε η Πελοποννησιακή Γερουσία από τη Στεμνίτσα θα μπορούσαν ίσως να εκμηδένιζαν τελείως τον εχθρό.

Έτσι με την αποχώρηση των Ελλήνων ο αποκλεισμός των Λαλιωτών λύθηκε και άνοιξε ο δρόμος της φυγής τους προς την Πάτρα παίρνοντας μαζί τους τις οικογένειές τους και τα πολυτιμότερα πράγματά τους. Κατά τη φυγή τους αυτή δεν έπαψαν να καίνε τα ελληνικά χωριά που συναντούσαν στις παρυφές του δρόμου. Μετά την αναχώρησή τους οι Έλληνες όρμησαν στο Λάλα και αφού το λεηλάτησαν έκαψαν όλα τα σπίτια.

Συνέπειες

Η νίκη των Ελλήνων στη μάχη του Λάλα εκτός την ανακούφιση που επέφερε τους γειτονικούς ελληνικούς πληθυσμούς και την αναπτέρωση του ηθικού των ατάκτως μαχομένων Ελλήνων, των οποίων ο Αγώνας άρχισε να εδραιώνεται στη ΒΔ. Πελοπόννησο, είναι γεγονός ότι επέφερε λίγο αργότερα ευνοϊκή εξέλιξη του Αγώνα στο κέντρο της Πελοποννήσου και την τελείως διαφορετική στάση των Αλβανών της Τριπολιτσάς .

Παραπομπές

↑ Βλασσόπουλος, Ημερολόγιο του αγώνα

Πηγές

Λάμπρος Κουτσονίκας (1863). Γενική ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως, Τόμος Α΄. Εν Αθήναις: Εκ του «Ευαγγέλιμου» Δ. Καρακατζάνη. Ανακτήθηκε την 12 Ιανουαρίου 2011.
Γεώργιος Κρέμος (1839-1926) (1879). Χρονολόγια της Ελληνικής Ιστορίας : προς χρήσιν πάντος φιλομαθούς, ιδία δε των εν τοις γυμνασίοις μαθητών. Εν Αθήναις: Τυπογραφείον Δημητρίου Ιασεμίδου. Ανακτήθηκε την 30 Μαΐου 2010.
Χρήστος Βλασσόπουλος (1930). Ημερολόγιον του Αγώνος. Αθήνα: Εκδοτικός Οίκος Δημητράκου. Ανακτήθηκε την 14 Μαρτίου 2011.