Η Μάχη της Μονής Σέκκου ήταν η τελευταία στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις της Φιλικής Εταιρίας και στρατευμάτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα ευρύτερα πλαίσια της της Ελληνικής επανάστασης του 1821. Έλαβε χώρα τον Σεπτέμβρη του 1821 στην Μονή Σέκκου στην Μολδαβία.

Το τελος τού Αγώνα στη Μολδοβλαχία

Γεωργάκης Ολύμπιος, Ολοκαύτωμα Μονής Σέκου , Πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Μετά την αποτυχία της επανάστασης στην Βλαχία ο Γεωργάκης Ολύμπιος συνόδευεσε τον Υψηλάντη μέχρι τα αυστριακά σύνορα με το σώμα του . Στις 8ης Ιουνίου ο Υψηλάντης με τους αδελφούς του και μερικούς άλλους διάβηκε τα σύνορα Όταν ο Υψηλάντης παράτησε τον αγώνα ο στρατός σκορπισε." Επαναστάται πλέον καί ουχ'ι επανάστασις υπήρχον μετά τας μάχας του Δραγασανίου καί του Σκουλενίου" [1]. Ο Γεωργάκης Ολύμπιος, έχωντας σημαντική δύναμη μαζί του πήρε το δρόμο γιά το Κίμπουλουγκ στην ορεινή Βλαχία, όπου βρισκόταν η έγκυος Σερβίδα γυναίκα του Στάνα καί τα 2 ανήλικα παιδιά του, τους οποίους αποχαιρέτησε, για τελευταία φορά. [2]. Από το Κίμπουλουγκ ο Ολύμπιος με τα παλικάρια του προχώρησε στο μοναστήρι Κούρτε ντέ Άρτζεσι ,όπου είχε ταμπουρωθεί ο Ιωάννης Φαρμάκης (οπλαρχηγός) με τους δικούς του. Οί δυο οπλαρχηγοί ένωσαν τις δυνάμεις τους, καί αφού έκριναν πως κάθε αντίσταση στη Βλαχία ήταν πιά μάταιη αποφάσησαν περνώντας από τα Καρπάθια να μπούνε στη Μολδαβία καί να περάσουν στην ρώσσικη Βεσσαραβία καί να βρούνε τρόπο να κατέβουν στην Ελλάδα . Ξεκίνησαν έχοντας μαζί τους 800 αγωνιστές ,μα στον δρόμο ο Ολυμπίος αρρώστησε καί τον κουβαλούσαν σε ξυλοκρέβατο. Στη Μολδαβία συναντήθηκαν με τον Σέρβο στρατηγό Mladen πού κατευθυνώταν στην Σερβία καί μάθαν τα θλιβερά νεα γιά την μάχη στο Σκουλένι. Στο τέλος Αυγούστου ο Ολυμπίος ανάρρωσε και, μη θέλοντας να μείνει το χειμώνα στην ορεινή περιοχή, αποφάσισε να κατεβεί στά πεδινά . Η κίνηση αυτή είχε ως συνέπεια να τον εγκαταλείψουν πολλοί σύντροφοί του, κυριειευθέντες από το φόβο καί απελπισία . Έτσι, ο Γεωργάκης καί ο Φαρμάκης, με 350 συνολικά άνδρες,το ύστατο συγκροτημένο στρατιωτικό σώμα απο την επανάσταση στη Μολδοβλαχία έφτασαν στη Μονή Νάμτσου καί όταν πλησίασε ο τουρκικός στρατός από εκεί στις 8 Σεπτεμβρίου στη Μονή Σέκου, 24 ώρες από το Ιάσιο.Το μοναστήρι βρισκόταν σε δυνατή θέση σε στενή κοιλάδα περιτριγυρισμένη από δασωμένα βουνά . [3].

Η Μάχη της Μονής Σέκκου

Ο Φαρμάκης έπιασε την κλεισούρα, μισή ώρα δρόμο μπροστά από το μοναστήρι, όταν η τουρκική εμπροσθοφυλακή (1500 τούρκοι υπο τον Κιουτσούκ Αλή) εμφανίστηκε μπροστά τους. Σύμφωνα με τον αυστριακό πράχτορα Wolf ,πού ήταν μαζί με τον τουρκικό στρατό "αυτή η ληστοσυμμορία, παρά την υπεροχή μας είχε την τόλμη να μας αντιμετωπίσει καί υπεδέχθει την εμπροσθοφυλακή με τόσα σφοδρά πυρά ,ώστε έτσι στα γρήγορα έπεσαν θύματα καμμιά διακοσαριά Τούρκοι" [4]. Οί τούρκοι πισοδρομάνε καί για 3 μέρες δεν ξαναδοκιμάζουν επίθεση . Ακόμη καί όταν έφτασε σημαντική βοήθεια στούς τούρκους, αυτοί δεν προσπάθησαν να εκβιάσουν τα στενά, αλλά οδηγούμενοι "παρά εντοπίον Εφιαλτών" [5] κατέβηκαν από κρυφά μονοπάτια βγαίνωντας πισώπλατα στον Φαρμάκη. Ο Φαρμάκης καί τα παλικάρια του τρέξαν να μπούν στο μοναστήρι αλλά φτάσαν σχεδόν ταυτόχρονα με τούς τούρκους στην πόρτα του. Ο Φαρμάκης καί λίγοι ακόμη κατάφεραν να μπούν , οί άλλοι κατά τον Wolf "200 ξέκοψαν από κείνους ,πού κατέφυγαν στο μοναστήρι . Βέβαια ,κατεβλήθη κάθε δυνατή προσπάθεια να τούς πιάσουν ,αλλά ήταν τόσο σβέλτοι καί τραβήχτηκαν τόσο γρήγορα στο δάσος ,ώστε οί διώκτες δεν είχαν το θάρρος να τούς κυνηγήσουν πιό πέρα ,καί το βράδυ ήταν ευνοικό γιά τούς αντάρτες " [6]. Οί τούρκοι στήσαν τα κανόνια τους καί επί 13 μέρες βομβάρδιζαν ,μέρα καί νύχτα, από 3 μεριές το μοναστήρι. Χαράματα ένας σημαιοφώρος οδήγησε έναν λόχο από 100 γενιτσάρους σε ένα άνοιγμα στην πορτάρα "...αλλά σε λιγότερο από μιάμιση ώρα άφησαν μπροστά της 72 νεκρούς....τώρα είδαν οί τούρκοι ότι είχαν μπροστά τους πραγματικούς άντρες [7]. Ο Φαρμάκης καί ο Ολύμπιος πολεμούσαν γενναία κλεισμένοι στη Μονή καί απέκρουαν απεγνωσμένα τις αλλεπάλληλες τουρκικές επιθέσεις. Όταν έφτασε ο Σελίχ-πασας με άλλες 4 χιλιάδες στρατό ο Φαρμάκης, μην μπορώντας να συνεχίσει τον άνισο αγώνα, παρόλο ότι αντιστάθηκε 14 ολόκληρες ημέρες στη Μονή, παραδόθηκε με την πλειοψηφία των υπερασπιστών στούς Τούρκους στις 23 Σεπτεμβρίου, ύστερα από συμφωνία που επιτεύχθηκε με εγγύηση του Wolf . [8]. Κατά την έξωδο τού Φαρμάκη ο Γεωργάκης Ολύμπιος φώναξε "εγώ θα μείνω εδώ καί θα λιώσω. Σας ανοίγω ο ίδιος την πόρτα." 11 παλικαρια ακολούθησαν τον Γιωργάκη παίρνοντας ένα βαρέλι μπαρούτι καί ταμπουρώθηκαν στο καμπαναριό. Σε λίγο οι Τούρκοι ξεχύθηκαν στην αυλή του μοναστηριού, πλησίασαν το καμπαναριό και προσπάθησαν να ανεβούν τα σκαλιά. Δεν πρόλαβαν. Μιά ισχυρή βροντή ανατίναξε το καμπαναριό και αφάνισε υπερασπιστές και επιτιθεμένους. Αυτούς πού πίστεψαν στα λόγια των τούρκων κια τού Wolf καί παραδόθηκαν οί Τούρκοι τους σφάξαν. Τον Φαρμάκη τον έστειλαν στην Πόλη όπου πέρασε από μαρτύρια καί τού κόψαν το κεφάλι. [9]. Κατά τον Wolf " κοντά στούς αντάρτες έπεσαν θύματα επίσης καί μερικοί καλόγεροι ,βογιάροι ,αστοί καί έμποροι " Καί κατά την επιστροφή των τούρκων "Τώρα τραβάει ο αχαλίνωτος όχλος των τούρκων κατά τη Βραίλα ...ακόμα καί οί δικοί μας δυστυχείς Ούγγροι καθολικοί εχουν γίνει έρμαια της τουρκικής κακουργίας. [10].

Η λαϊκή Μούσα για τον Γιωργάκη καί τον Φαρμάκη

Πέντε πασάδες κίνησαν από την Ιμπραΐλα,
στράτευμα φέρνουν περισσό, πεζούρα και καβάλα,
σέρνουν και τόπια δώδεκα και βόλια χωρίς μέτρο.
Έρχεται κι’ ο Τσαπάνογλους από το Βουκουρέστι
έχει ανδρείο στράτευμα, όλο Γιανιτσαραίους,
στα δόντια σέρνουν τα σπαθιά, στα χέρια τα τουφέκια.
Τότ’ ο Γιωργάκης φώναξε ν’ από το μοναστήρι:
- Πού είστε, παλικάρια μου, λεβέντες μ’ ανδρειωμένοι;
γλήγορα ζώστε τα σπαθιά, πάρετε τα τουφέκια,
πιάστε τον τόπο δυνατά, πιάστε τα μετερίζια,
ότι Τουρκιά μας πλάκωσε και θέλει να μας φάη.
Δίχως ψωμί, δίχως νερό, τρεις μέρες και τρεις νύχτες,
βαριά βαρούσαν τον εχθρό κάτου στο Κομπουλάκι.
Τούρκων κεφάλια έκοψαν κοντά τρεις χιλιάδες.
Και ο Φαρμάκης φώναξεν από το μοναστήρι:
Αφήστε τα τουφέκια σας, σύρετε τα σπαθιά σας,
γιουρούσι απάνω κάμετε, στον Άη Λιάν εβγήτε.
Οι Τούρκοι το εχάρηκαν , τρέχουν στο μοναστήρι.
Τότ’ ο Φαρμάκης, ζωντανός, φώναξ’ από του Σέκου:
Που είσαι, Γιώργο μ’, αδερφέ και πρώτε καπετάνιε;
Τουρκιά πολλή μας πλάκωσε και θέλει να μας φάη.
Ρίχνει τα τόπια σα βροχή, τα βόλια σα χαλάζι.
Ο Γιώργης τότ’είχε χαθή, και πλέον δεν τον είδαν… [11].

Αναφορές

1. ↑ [Ιωάννης Φιλήμων , Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως ,τ.Β.,σ.200]
2. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21,ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τ.Α,σ. 444]
3. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21,ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τ.Α,σ. 445]
4. ↑ [Αποστ. Ε. Βακαλόπουλου ,Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικης Επαναστάσεως,Εκδόσεις Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990,τ.Α.,σ.132]
5. ↑ [Ιωάννης Φιλήμων , Δοκίμιον ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως .,τ.Β.,σ.208]
6. ↑ [Αποστ. Ε. Βακαλόπουλου ,Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικης Επαναστάσεως,Εκδόσεις Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990,τ.Α.,σ.133]
7. ↑ [Αποστ. Ε. Βακαλόπουλου ,Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικης Επαναστάσεως,Εκδόσεις Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990,τ.Α.,σ.133]
8. ↑ [Αποστ. Ε. Βακαλόπουλου ,Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικης Επαναστάσεως,Εκδόσεις Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990,τ.Α.,σ.135]
9. ↑ [Δημήτρης Φωτιάδης, Η Επανάσταση του 21,ΜΕΛΙΣΣΑ 1971, τ.Α,σ. 447]
10. ↑ [Αποστ. Ε. Βακαλόπουλου ,Επίλεκτες Βασικές Ιστορικές Πηγές της Ελληνικης Επαναστάσεως,Εκδόσεις Βάνιας Θεσσαλονίκη 1990,τ.Α.,σ.135]
11. ↑ [(βλ. Fauriel ΙΙ σ. 44 – 46, ελλ. έκδ. σελ. 217)]

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License