Δημήτρης Χατζής


Ο Δημήτρης Χατζής γεννήθηκε στα Γιάννινα τον Νοέμβριο του 1913. Ο πατέρας του, Γεώργιος Χατζής, γνωστός λόγιος και καλός παλαμικός ποιητής με το ψευδώνυμο Πελλερέν, εξέδιδε στα Γιάννενα την εφημερίδα «Ήπειρος», που μέχρι την απελευθέρωση της πόλης έβγαινε στα τουρκικά.

Ο Δ. Χατζής ήρθε στην Αθήνα, όπως κι ο μικρότερος αδελφός του Άγγελος, να τελειώσει την Ιόνιο Σχολή. Διέκοψε όμως με τον ξαφνικό θάνατο του πατέρα του το 1930, και επέστρεψε στα Γιάννινα όπου, μέσα σε μεγάλες οικονομικές δυσχέρειες, αναλαμβάνει τη συνέχιση της έκδοσης της εφημερίδας, τελειώνοντας, παράλληλα, τη Ζωσιμαία Σχολή. Γράφεται στη συνέχεια στη Νομική Σχολή της Αθήνας, αλλά του είναι αδύνατο να ολοκληρώσει τις σπουδές του για οικονομικούς λόγους.

Εκεί, γύρω στα 1935, γίνεται μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 1936 συλλαμβάνεται από την αστυνομία του Μεταξά, βασανίζεται και εξορίζεται στη Φολέγανδρο. Στη συνέχεια, όταν αφέθηκε ελεύθερος, εγκαθίσταται στην Αθήνα. Στρατεύεται στον Αλβανικό πόλεμο, αλλά δεν στέλνεται στο μέτωπο.

Γερμανική κατοχή - Αντίσταση. Ενεργός δημοσιογράφος όλο αυτό το διάστημα, ακολουθεί τις τύχες του αριστερού κινήματος. Εξορία στην Ικαρία το καλοκαίρι του 1947. Δημοκρατικός Στρατός (Μάρτιος του '48). Ήττα, εξορία στη συνέχεια. Εγκαθίσταται στην Ουγγαρία. Δουλεύει στην εφημερίδα του κόμματος. Αρχίζουν να μαζεύονται τα πρώτα σύννεφα στις σχέσεις του με το κόμμα. Μελετάει Βυζαντινή και μεταβυζαντινή ιστορία και λογοτεχνία στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Βουδαπέστης. Επιστρέφει στην Ουγγαρία το 1962 και εργάζεται στο Πανεπιστήμιο, στην αρχή σαν βοηθός στην έδρα της Βυζαντινής Φιλολογίας. Θεμελιώνει το Νεοελληνικό Ινστιτούτο - για πρώτη φορά διδάσκονται στο Πανεπιστήμιο τα νέα ελληνικά και η νεοελληνική λογοτεχνία.

Ταξιδεύει στη Γαλλία και, μετά τον Μάη του '68, επιδιώκει να εγκατασταθεί στο Παρίσι. Δεν δέχεται να πάρει ουγγρική υπηκοότητα, επιμένει να είναι "άπατρις". Στο Παρίσι του προτείνουν μια θέση βοηθού στα νέα ελληνικά. Τη δέχεται, όμως η αστυνομία τον πιέζει να ζητήσει πολιτικό άσυλο αρνείται τον εκβιασμό και επιστρέφει στην Βουδαπέστη. Έχει ήδη στραφεί στον ευρωκομμουνισμό.

Το καλοκαίρι του '73 διδάσκει στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Γενεύης νεοελληνική λογοτεχνία. Κυκλοφορεί ένα βιβλίο με τον Θανάση Χατζή για τη δικτατορία στην Ελλάδα. Με την πτώση της δικτατορίας μια μερίδα διανοουμένων πιέζει για την επιστροφή του. Έρχεται στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του '74, έπειτα από εικοσιπέντε χρόνια, καταδικασμένος σε θάνατο (λόγω λιποταξίας) και χωρίς να του έχει δοθεί ακόμη χάρη. Ξαναφεύγει και επιστρέφει οριστικά (μετά τη νομοθετική ρύθμιση) τον Ιούνιο του 1975.

Τα χρόνια '75-'80 είναι χρόνια άνθησης του πολιτιστικού κινήματος. Ο Χατζής δίνεται ολόψυχα σε κάθε αδέσμευτη πολιτιστική κίνηση - δίνει σε όλη την Ελλάδα διαλέξεις, μαθήματα, παίρνει μέρος σε συζητήσεις, πάει όπου τον καλούν. Αρρωσταίνει από καρκίνο το 81 και πεθαίνει μέσα στον ίδιο χρόνο.

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License


www.hellenica.de