Εισαγωγή

Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ανάμεσα στην Αθηναϊκή και την Πελοποννησιακή συμμαχία, υπό την ηγεμονία της Σπάρτης, διήρκεσε, με διακοπές λόγω μερικών ανακωχών, από το 431 π.Χ. έως το 404 π.Χ. και έληξε με την νίκη των Σπαρτιατών.

Αίτια

"Ήταν η ολοένα αυξανόμενη δύναμη της Αθήνας που προκάλεσε φόβο στη Σπάρτη και κατέστησε τη σύρραξη άναμεσα στις δύο πόλεις αναπότρεπτη" (Θουκυδιδης. 1 , 23.6)

Προπολεμική Κατάσταση

• Το 453 υπογράφεται πενταετής ειρήνη μεταξύ Αθήνας και Σπαρτης.
  
  
• Το 448 υπογράφεται η Καλλίειος ειρήνη. Με αυτήν οι Πέρσες αναγνωρίζουν την αυτονομία των Ελληνικών πόλεων της Μ. Ασίας.
  
  
• Το 446 η Αθήνα και η Σπάρτη υπογράφουν τις Τριακοντούτεις Σπονδές δηλ. ειρήνη για μία τριακονταετία.

Αθηναϊκή Συμμαχία

Σύμμαχοι των Αθηναίων ήταν:

η Χίος, η Λέσβος, η Σάμος, η Κέρκυρα, η Κεφαλληνία, η Ναύπακτος και η Ακαρνανία, οι παραλιακές πόλεις της Μικράς Ασίας και πολλές νήσοι του Αιγαίου.

Πελοποννησιακή Συμμαχία

Σύμμαχοι των Σπαρτιατών ήταν:

Όλες οι Πελοποννησιακές πόλεις, εκτός από από το Άργος και την Αχαΐα.

Οι φάσεις του πολέμου

Α' Φάση - Αρχιδάμειος πόλεμος (431-421 π.Χ.)

Αυτή η φάση του πολέμου ονομάστηκε έτσι από τον βασιλιά της Σπάρτης Αρχίδαμο ο οποίος ήταν επικεφαλής Σπαρτιατών και συμμάχων που κατέλαβαν την Αττική και πολιόρκησαν την πόλη της Αθήνας τα 2 πρώτα έτη του πολέμου. Η πρώτη επιθετική ενέργεια του πολέμου θεωρείται η αποτυχημένη επιδρομή των Θηβαίων στην πόλη των Πλαταιών τον Μάρτιο του 431 π.Χ .

Από την μεριά τους, οι Αθηναίοι έκαναν επιδρομές στα παράλια της Πελοποννήσου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου το πεδίο των συγκρούσεων επεκτάθηκε στην Πύλο και την Αμφίπολη όπου έγιναν οι πιο καθοριστικές μάχες. Οι αντιθέσεις ανάμεσα σ' εκείνους που ήθελαν τον πόλεμο και τους μετριοπαθέστερους ήταν μεγάλες. Ο Αρχιδάμειος πόλεμος χαρακτηρίζεται από την απάνθρωπη σκληρότητα που χαρακτήριζε τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Η πρώτη φάση του πολέμου έληξε με συνθήκη ειρήνης, με την οποία οι αντίπαλοι ήρθαν ξανά στα εδάφη που κατείχαν πριν τον πόλεμο.

Ο Μεσοπόλεμος (421-415 π.Χ.)

Β' Φάση - Η Σικελική Εκστρατεία (415-413 π.Χ.)

Η β΄ φάση του πολέμου περιλαμβάνει την εκστρατεία των Αθηναίων κατά των Συρακουσών στη Σικελία. Αρχικά οι Αθηναίοι σημειώνουν επιτυχίες. Στην συνέχεια παρεμβαίνει η Σπάρτη. Τελικά η Αθήνα ηττάται.

Γ' Φάση - Ο Πόλεμος στο Αιγαίο και τον Ελλήσποντο (413-404 π.Χ.)

Ο πόλεμος είναι το τέλος της αθηναϊκής ηγεμονίας και επηρέασε τον Ελλαδικό κόσμο για πολλές γενιές. Σχεδόν όλες οι Ελληνικές πόλεις πήραν μέρος στον πόλεμο και οι πολεμικές συρράξεις έλαβαν χώρα σε όλον σχεδόν τον ελληνόφωνο κόσμο. Γι’ αυτό και ονομάζεται από νεώτερους ερευνητές «αρχαίος παγκόσμιος πόλεμος».

Αυτός ο πόλεμος δεν ήταν σημαντικός μόνο για την εξέλιξη της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας, αλλά και για την ίδια την ιστοριογραφία, επειδή ήταν το πρώτο γεγονός, το οποίο έγινε αντικείμενο επιστημονικής και ιστορικής ανάλυσης: Ο ιστορικός Θουκυδίδης μας παραδίδει στο έργο του «Ιστορία» μία αναλυτική σύγχρονη περιγραφή του πολέμου μέχρι τον χειμώνα του έτους 411 π.Χ. (από την οποία εξαρτώνται έως και σήμερα κατά ένα μεγάλο μέρος οι σημερινοί ερευνητές), στο οποίο αναλύει τα αίτια και τις αφορμές του πολέμου με μία συγκεκριμένη μέθοδο, η οποία έγινε πρότυπο για την μεταγενέστερη ευρωπαϊκή ιστοριογραφία. Τα γεγονότα μετά το 411 π.Χ., που ο θάνατος δεν επέτρεψε στο Θουκυδίδη να εξιστορήσει, περιγράφει ο Ξενοφών στο έργο του, «Ελληνικά».

Η ονομασία «Πελοποννησιακός Πόλεμος» είναι μεταγενέστερη, ενώ ο Θουκυδίδης τον αναφέρει ως πόλεμο ανάμεσα στους Πελοποννήσιους και τους Αθηναίους.

Από την Live-Pedia.gr

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License