Grammos

Gesos Höhe von Aetomilitsa . Denkmal (Heroon) für die Toten nach dem Sieg gegen die kommunistischen Rebellen. Früher wurde jedes Jahr am 29 August in eine Feier an den Sieg erinnert.

Ηρώο Γράμμου για τον Εμφύλιο

Στο ύψ. Γκέσος του χωριού Αετομηλίτσα Κονίτσης, έγινε η τελευταία μάχη του Ελληνικού Στρατού με τους Κομμουνιστές Αντάρτες κατά τον αδελφοκτόνο Εμφύλιο Πόλεμο. Μετά την νίκη του Στρατού οι Κομμουνιστές αποχώρησαν εισερχόμενοι στο Αλβανικό Έδαφος. Για να τιμήσει τους νεκρούς των αγώνων 1948-1949, ο Ελληνικός Στρατός έκτισε σε αυτή την δυσπρόσιτη κορυφή του Γράμμου αυτό το μνημείο. Το μνημείο έχει τις παρακάτω επιγραφές: - Δυτικά (Αλβανικά σύνορα):

Αγώνες Γράμμου 1948-1949 (Δαφνωστεφανωμένο)

Απ' τα κόκκαλα βγαλμένη... (Ο Εθνικός Ύμνος)

596 ΤΠ (Μάλλον το Τάγμα που έχει χρεωμένο το μνημείο)

Α' Σώμα Στρατού

ΟΧΙ

- Ανατολικά (Χ. Αετομηλίτσα):

Ελάχιστον Φόρον Τιμής Αποτιόν το Α' Σώμα Στρατού Τ....ε Ανηγειρε

- Βόρεια:

718 Λόχος Μηχανικού (Μάλλον η Μονάδα που έφτιαξε το μνημείο. Η Μονάδα αυτή δεν υπάρχει πλεον στον Ελληνικό Στρατο. Έχει κλείσει.)

- Νότια:

Τίποτα.

Επιπλεόν στο υπόγειο του μνημείου υπάρχει ένα μικρό εκκλησάκι. Κάθε χρόνο την 29 Αυγούστου, ημερομηνία λήξεως του Εμφυλίου, ο Στρατός απέδιδε τιμές σε αυτό το μνημείο με παρουσία της πολιτικής, στρατιωτικής και τοπικής ηγεσίας. Αργότερα, οι εορτασμοί σταμάτησαν στα πλαίσια της άμβλυνσης των διαφορών και της κατασίγασης των αδελφοκτόνων εκείνων παθών που οδήγησαν στον Εμφύλιο.