Περιφέρεια : Ηπείρου
Νομός : Ιωαννίνων

-Τα Σερβιανά είναι χωριό του νομού Ιωαννίνων. Ανήκει στο δήμο Αγίου Δημητρίου.

Βρίσκεται 14 χιλιόμετρα νοτίως των Ιωαννίνων.

Αποτελείται από 3 συνοικισμούς (ή μαχαλάδες στην τοπική διάλεκτο): Κάτω μαχαλάς ή Σερβιανά, Πάνω μαχαλάς ή Αγιος Ταξιάρχης, Μολυβαδιά ή Κατούσκα.

Είναι από τους παλαιότερους οικισμούς της Ηπείρου, αφού αναφέρονται στο δεύτερο χρυσόβουλλο του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ανδρονίκου Β' Παλαιολόγου (1321): «έτερον σιγιλλατίκιον εν τω χωρίω των σερβιάνων».

Τα Σερβιανά με το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής σημειώνονται και στο χάρτη Ιωαννίνων και περιχώρων του Barbié (1820).

Τον Οκτώβριο του 1912 τα Σερβιανά κάηκαν από τους Τουρκαλβανούς (εφημερίδα «Πρόοδος» 1912). Κατά τους Βαλκανικούς πολέμους τα Σερβιανά, με όλα σχεδόν τα Οχυρά του Μπιζανίου στο έδαφός τους, βρέθηκαν στο επίκεντρο των βομβαρδισμών και των μαχών.

Για την ονομασία του χωριού υπάρχουν 2 θεωρίες: Η πρώτη ότι οφείλεται σε εγκατάσταση επιδρομέων Σέρβων κατά τη Βυζαντινή εποχή, χωρίς όμως ιστορικές αποδείξεις. Η δεύτερη ότι προέρχεται από τη λέξη σεργιάνι(= βόλτα, περίπατος):σεργιάνι>Σεργιανά>Σερβιανά.

Σύμφωνα με τις παραδόσεις των κατοίκων, παλιότερα στη θέση των Σερβιανών υπήρχε το χωριό Λαδικό, με τους συνοικισμούς Μπάρκεση και Βάρβεση, το οποίο καταστράφηκε από τους Τουρκαλβανούς περίπου στα 1800. Οι τοποθεσίες αυτές διατηρούνται με την ίδια ονομασία μέχρι σήμερα, όπου υπάρχουν και ερείπια των παλιών σπιτιών του Λαδικού. Ο μύθος λέει ότι οι κάτοικοι έριξαν τα τιμαλφή τους σε ένα πηγάδι για να τα γλυτώσουν από τους Τούρκους, όμως δεν βρέθηκαν ποτέ.

Εκκλησίες του χωριού:

• 1. Ι.Ν. Γενεσίου της Θεοτόκου, η κεντρική εκκλησία του χωριού.
  
• 2. Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών, στον ομώνυμο μαχαλά.
  
• 3. Ι.Ν. Αγίου Νικολάου, στη Μολυβαδιά.
  
• 4. Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής, από την οποία σήμερα απομένει μόνο ένα μικρό εκκλησάκι.
  
• 5. Άγιος Δημήτριος, στη θέση Λαδικού.
  
• 6. Άγιος Νικόλαος, στη θέση Σαράνταινα.
  
• 7. Ι.Ν. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, όπου και το κοιμητήριο, έναντι της Παναγίας.
  

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org + LivePedia.gr http://www.livepedia.gr/. Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License