Τα Πατήσια είναι περιοχή της Αθήνας που εκτείνεται από 3,5 ως 5 περίπου χιλιόμετρα βόρεια του ιστορικού της κέντρου. Δεν αποτελεί επίσημη ξεχωριστή διοικητική ενότητα, αλλά υπάγεται στο Δήμο Αθηναίων, του οποίου κατέχει το βόρειο άκρο. Παλαιά ήταν εξοχική περιοχή και τόπος μικρών εκδρομών για τους παλαιούς Αθηναίους, ενώ σήμερα είναι πυκνοκατοικημένη. Διακρίνεται σε Άνω Πατήσια και Κάτω Πατήσια, όπως φαίνεται και από τα ονόματα των εκεί σταθμών του «ηλεκτρικού» (γραμμή 1 του μετρό της Αθήνας). Τα Πατήσια έδωσαν ανεπίσημα το όνομά τους σε μία από τις μεγάλες οδικές αρτηρίες της Αθήνας, την Οδό Πατησίων (επισήμως «28ης Οκτωβρίου»).

Ετυμολογία ονόματος

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για την προέλευση του ονόματος Πατήσια:

* Κατά τον Κώστα Μπίρη, το όνομα προέρχεται από τον επιρρηματικό τύπο Βατήσι του ονόματος του αρχαίου δήμου Βατής.
* Κατά τον Δημήτριο Καμπούρογλου, το όνομα οφείλεται σε έναν Τούρκο κτηματία ονόματι Πατίς-Αγά.
* Η περιοχή ονομαζόταν παλιά και Παραδείσια.

Άνω Πατήσια

Η περιοχή αυτή είναι κυρίως τα «Πατήσια» των παλαιών Αθηναίων. Το τέρμα της οδού Πατησίων, η «Αλυσίδα», όπου και ο σταθμός του τρένου με τον Ιερό Ναό της Αγίας Βαρβάρας, ήταν επίκεντρο εορτασμού της Πρωτομαγιάς, με πολλές εξορμήσεις των Αθηναίων εκείνη την εποχή του έτους. Η περιοχή ορίζεται στα βόρεια από τη Ριζούπολη, βορειοανατολικά και ανατολικά από τον συνοικισμό Κυπριάδου και το Γαλάτσι, νοτιοανατολικά και νότια από την Κυψέλη και τα Κάτω Πατήσια, και δυτικά από τον ποταμό Κηφισό. Βορειοδυτικά εκτείνονται οι Δήμοι Νέα Χαλκηδόνα και Νέα Φιλαδέλφεια, με όριο το χείμαρρο Ποδονίφτη, αριστερό παραπόταμο του Κηφισού.

Κάτω Πατήσια

Τα Κάτω Πατήσια έχουν ως κύριο οδικό «άξονα» την Οδό Αχαρνών αντί της Πατησίων. Στην Αχαρνών βρίσκεται και ο ομώνυμος σταθμός του μετρό. Ορίζονται στα βόρεια-βορειοανατολικά από τα Άνω Πατήσια, στα ανατολικά από την Κυψέλη, νότια από τον Άγιο Νικόλαο, νοτιοδυτικά από τα «Θυμαράκια» και τα Σεπόλια, δυτικά από τον ποταμό Κηφισό και την τοποθεσία «Τρεις Γέφυρες», όπου η Εθνική Οδός Αθηνών-Λαμίας περνά πάνω από τον Κηφισό και τις σιδηροδρομικές γραμμές Αθηνών-Πελοποννήσου και Αθηνών-Θεσσαλονίκης, σε ένα αξιόλογο για την εποχή του τεχνικό έργο. Είναι γενικώς πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή και έχει ελαφρώς υποβαθμισθεί, παρότι έμεναν εδώ γνωστοί ηθοποιοί όπως ο Θανάσης Βέγγος, ο βιομήχανος Σοφιανόπουλος (του οποίου η έπαυλη με κήπο σώζεται απέναντι από το σταθμό του μετρό), κ.ά.. Υπάρχει επίσης η έδρα του Ε.Λ.Ο.Τ.. Ο Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Όπλων πήρε το προσωνύμιό του από τοπικό θρύλο που συνδέεται με την επαναστατική περίοδο του 1821.

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License