Περιφέρεια : Ηπείρου
Νομός : Ιωαννίνων

- Δήμος Τύμφης --

Οι Κήποι είναι οικισμός και τοπικό διαμέρισμα του δήμου Τύμφης του νομού Ιωαννίνων. Βρίσκεται σε απόσταση 39 χιλιομέτρων από τα Ιωάννινα και είναι χτισμένο πάνω σε ένα βραχώδη λόφο. Οφείλει το όνομά του στους πολλούς κήπους που υπάρχουν στην περιοχή.

Διατηρεί αρκετά στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της περιοχής, με λιθόστρωτα καλντερίμια, χαγιάτια με τα τοξοειδή ανοίγματα και λίθινα σπίτια. Στους Κήπους βρίσκεται επίσης το θαυμάσιο μουσείο του Αγάπιου Τόλη με την εξαιρετική συλλογή λαογραφικού υλικού, ενώ λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το ένα τρίτοξο γεφύρι με απόλυτα συμμετρικά τόξα. Τέλος πάνω στο κεντρικό δρόμο για το Ζαγόρι βρίσκεται το πολυφωτογραφισμένο γεφύρι του Κόκορη.

Ακριβώς στην είσοδο των Κήπων Ζαγορίου, στη θέση Καντήλα και σε υψόμετρο 745μ, βρίσκεται χτισμένο το γεφύρι του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη. Κατασκευάστηκε το 1753 από τον Τόλη Κοντοδήμο, διερμηνέα της γαλλικής πρεσβείας στην Πόλη, στον οποίο οφείλει και το όνομά του. Ονομάζεται όμως και γεφύρι του Λαζαρίδη, από το δάσκαλο Κώστα Λαζαρίδη που καταγόταν από το Κουκούλι. Σύμφωνα όμως με άλλη μαρτυρία η δεύτερη ονομασία σχετίζεται με τον ιδιοκτήτη κάποιου μύλου που υπήρχε κοντά.
Το γεφύρι γεφυρώνει τον ποταμό Βικάκη, ή Πάνω Βίκο, λίγο πριν αυτός ενωθεί με το Μπαγιώτικο ποτάμι, για να συνεχίσει πλέον ως Βίκος.
Το ίδιο το γεφύρι αποτελεί μέρος της σκάλας, του γκαλντεριμιού δηλαδή, που ένωνε το Κουκούλι με τους Κήπους. Αποτελεί εξαίρετο δείγμα παραδοσιακής γεφυροποιίας κυρίως για τον τρόπο εναρμόνισής του με το περιβάλλον. Έχει μήκος 13,60μ, ύψος 4,20μ, ενώ δεν είναι γνωστοί οι μάστορες που το έχτισαν.

Περίπου 1χλμ μετά τους Κήπους Ζαγορίου με κατεύθυνση προς Νεγάδες, δεξιά και λίγο χαμηλότερα από το επίπεδο του δρόμου, βρίσκεται το γεφύρι του Πιτσιώνη. Κτίστηκε το 1830 πάνω από το Μπαγιώτικο ρέμα με χρηματοδότηση του Θεόδωρου Πετσιώνη από το Δίλοφο και αποτελείται από ένα μεγάλο κύριο τόξο και ένα μικρό δευτερεύον. Η μεγάλη καμάρα έχει μήκος 17 μ. και ύψος 10,5 μ. Τα μεγάλα δέντρα που ριζώνουν στις όχθες του ρέματος, κυριολεκτικά σκεπάζουν το γεφύρι και το κάνουν αόρατο ακόμα και από μικρή απόσταση. Η προτεραιότητα κατασκευής του αποτέλεσε σημείο διαμάχης με τον Κοσμά τον Αιτωλό που πίεζε για την κατασκευή και λειτουργία σχολείου. Η επιθυμία του πραγματοποιήθηκε εκατό χρόνια αργότερα. Το γεφύρι προσεγγίζεται και μέσω χωματόδρομου που ξεκινά από το γεφύρι του Μύλου, ακριβώς στην έξοδο των Κήπων.

Σχεδόν δυο χιλιόμετρα μετά τους Κήπους Ζαγορίου -προς Νεγάδες- υπάρχει το μικρό πέτρινο γεφύρι στο Λάκκο του Γερομνιού. Είναι μονότοξο με μήκος 4μ. και ύψος 2,30μ. Ονομάστηκε έτσι από το γεγονός ότι στο ρέμα αυτό πνίγηκε ένας κάτοικος των Κήπων, που είχε το παρτσούκλι «Γιρομνιός», επειδή είχε έρθει σώγαμπρος από το χωριό Γερομνήμη (Ιερομνήμη) Κουρέντων. Ο θάνατος αυτός έγινε και η αιτία να χτιστεί το γεφύρι. Δεν είναι γνωστό πότε και από ποιους τεχνίτες κατασκευάστηκε.

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org + LivePedia.gr http://www.livepedia.gr/. Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License