Περιφέρεια : Δυτικής Ελλάδας
Νομός : Αχαΐας

-- Δήμος Δύμης --

Κάτω Αχαΐα, κωμόπολη (υψόμ. 40 μ. ) του νομού Αχαΐας, 23 χλμ. ΝΔ της πόλης της Πάτρας. Δοιηκητικά ανοίκει στον Δήμο Δύμης και έχει 5518 κατοίκους (2001).

Η Κάτω Αχαΐα γνωστή και σαν Αχαγιά , είναι κωμόπολη της πρώην επαρχίας Πατρών του νομού Αχαΐας, σήμερα είναι έδρα του δήμου Δύμης. Απέχει 21 χιλιόμετρα από την Πάτρα, στην τελευταία απογραφή του 2001 είχε 5.518 κατοίκους. Η Κάτω Αχαΐα ήταν και παραμένει το εμπορικό και πνευματικό κέντρο της δυτικής επαρχίας Πατρών[1] και η ευρύτερη περιοχή συχνά αναφέρεται "περιοχή Αχαγιάς". Η κωμόπολη είναι χτισμένη σε λόφο πολύ κοντά στη θάλασσα σε αυτή ανήκουν και οι οικισμοί Αλυκές, Μανεταίικα, Παραλία Κάτω Αχαΐας και Πίσω Συκέα.

Η Κάτω Αχαΐα έπαθε μεγάλες καταστροφές με καταρρεύσεις κτιρίων και 2 νεκρούς κατά τον σεισμό του 2008[2].

Ονομασία

Το όνομα της προέρχεται από το όνομα του αρχαίου λαού Αχαιοί , άγνωστο πως το απέκτησε, και το Κάτω (Αχαία) σε αντιδιαστολή με το χωριό Άνω Αχαΐα που αποτελούσαν κάποτε μία κοινότητα. Προεπαναστατικά από περιηγητές αποκαλείται και "Παλιά Αχαΐα"[3] .

Ιστορία

Στην Κάτω Αχαΐα πιστεύεται ότι βρισκόταν η αρχαία πόλη Δύμη, έχουν βρεθεί λείψανα αρχαίου οικισμού και τείχους, λείψανα ρωμαϊκών χρόνων ενώ κοντά στην κωμόπολη βρίσκεται και το Τείχος Δυμαίων.

Η σημερινή κωμόπολη άγνωστο ακριβώς πότε κατοικήθηκε μετά την εγκατάλειψη της αρχαίας πόλης πιθανότατα να συνέχισε να υπάρχει μικρός οικισμός. Το 1205 αλλά και το 1700 αναφέρεται στην περιοχή χωριό Αχαία[4] , όπου έγινε εγκατάσταση Σλάβων[3], αλλά άγνωστο ποιο χωριό είναι , η Άνω ή η Κάτω Αχαία.

Το 1807 πέρασε από την περιοχή ο Κολοκοτρώνης και πυρπόλησε τον πύργο του Σαίτ Αγά Οθωμανού ιδιοκτήτη τότε της περιοχής[4] . Η κοντινή παραλία χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές κατά την επανάσταση του 1821 για αποβίβαση στρατευμάτων. Το 1816 ο Πουκεβίλ αναφέρει ότι είχε 30 καλύβες[4] , το 1828 αναφέρεται ότι είχε 40 οικογένειες , 48 το 1851[3].

Με το Β.Δ. 8/4/1835 η Κάτω Αχαία αποτέλεσε δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Δύμης με έδρα την Άνω Αχαία[5]. Κατά άλλους ο δήμος υπήρχε ήδη από το 1832 [3]. .

Το 1912 με τον Ε.τ.Κ. 14/2/1912 και τον νόμο ΔΝΖ΄4057 διαλύθηκαν οι δήμοι και η Κάτω Αχαία έγινε ανεξάρτητη κοινότητα έως το 1998 όπου με το Σχέδιο Καποδίστριας έγινε πάλι δημοτικό διαμέρισμα αλλά κι έδρα του νέου δήμου Δύμης.

Ρομά Κάτω Αχαΐας

Η Κάτω Αχαΐα είναι από τις λίγες πόλεις της Ελλάδας που έχει συνοικία Ρομά (αθίγγανων). Η εγκατάσταση τους άρχισε το 1970 κι ανέρχονται περίπου στους 2.100 [6], σχεδόν ο μισός πληθυσμός της κωμόπολης. Μένουν σε σύγχρονες κατοικίες κρατώντας τα παραδοσιακά τους έθιμα , γάμοι κτλ.

Αθλητισμός

Σύλλογος της κωμόπολης είναι η Α.Ε. Αχαϊκή με συμμετοχές στην Β΄εθνική, αγωνίζεται στο Δημοτικό (πρώην Εθνικό) στάδιο Κάτω Αχαΐας. Άλλοι σύλλογοι είναι ο Γ.Σ. Δύμης και η Αχαγιά 82΄.

Παραπομπές

1. ↑ [1]
2. ↑ [2]
3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Κώστα Τριανταφύλλου, Ιστορικό Λεξικόν των Πατρών, Πάτρα 1995, λήμμα Δύμη
4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Δήμος Δύμης παρουσίαση Δήμου
5. ↑ Επετηρίς του Βασιλείου της Ελλάδας δια το έτος 1837
6. ↑ Ελληνικό Παρατηρητήριο των συμφωνιών του Ελσίνκι, Ελληνική ομάδα για τα δικαιώματα των μειονοτήτων Καταυλισμοί Ρομά στην Ελλάδα, Κάτω Αχαία

T.δ. Κάτω Αχαΐας [ 6.027 ]

η Κάτω Αχαΐα [ 5.518 ]
οι Αλυκές [ 206 ]
τα Μανεταίικα [ 82 ]
η Παραλία Κάτω Αχαΐας [ 80 ]
η Πίσω Συκέα [ 141 ]

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License