Περιφέρεια : Κρήτης
Νομός : Ηρακλείου

Τα Καρουζανά είναι χωριό και πρώην κοινότητα της επαρχίας Πεδιάδος στο νομό Ηρακλείου. Αποτελεί ομώνυμο τοπικκό διαμέρισμα υπαγόμενο σήμερα στο Δήμο Καστελλίου. Αποτελείται από δύο οικισμούς: τα Άνω Καρουζανά (πρώην Απάνω Καρουζανώ) και τα Κάτω Καρουζανά (πρώην Κάτω Καρουζανώ), με 86 κατοίκους συνολικά το 2001. Στο ίδιο Δημοτικό διαμέρισμα υπήχθησαν το Μπιτζαριανό και η Άγνος. Απέχει από το Ηράκλειο 40 χιλιόμετρα. Κεντρικός ναός (και στο Μπιτζαριανό) είναι η Αγία Πελαγία.

T.δ. Καρουζανών

To τοπικό διαμέρισμα Καρουζανών αριθμεί 124 κατοίκους, με βάση την απογραφή πληθυσμού του 2001. Οι οικισμοί που το συναποτελούν είναι:

* τα Κάτω Καρουζανά [ 38 ] , σε υψόμετρο 300 μ.

* η Άγνος [ 14 ]

* τα Άνω Καρουζανά [ 48 ] , σε υψόμετρο 380 μ.

* το Μπιτζαριανό (τ. η Πηγή) [ 24 ] , σε υψόμετρο 320 μ. και σε απόσταση 38 χλμ. από το Ηράκλειο. Στην περιοχή βρίσκεται και ο κατάγραφος ναός του Αγίου Παντελεήμονα.

Ιστορικά στοιχεία

Τα ονόματα των χωριών της περιοχής πιστοποιούν ότι ιδρύθηκαν από τους Καρουζάκηδες, όπως το Θωμαδιανό από τους Θωμαδάκηδες, το Καρδουλιανό από τους Καρδουλάκηδες κλπ. Η σωστή γραφή είναι με ‘’ω’’ από τη γενική πληθυντικού. Οι Μπιτζαράκηδες προέρχονται από το ιταλικό bizzaro, που σημαίνει παράξενος, παράδοξος. Το όνομα υπήρχε και στην Ισπανία το 15ο αιώνα. Το επώνυμο του εξερευνητή Φρανσίσκο Πισάρο το πιστοποιεί. Το Μπιτζαριανό μετονομάστηκε μεταπολεμικά σε Πηγή, από μία πηγή που βρισκόταν αρκετά μακριά από το χωριό. Τελικά επανήλθε η παλιά ονομασία, που τη βρίσκουμε Μπιτζαριανώ στην απογραφή του 1881, στο Δήμο Καστελίου. Στις ενετικές απογραφές όπως και στην τουρκική του 1834 δεν αναφέρεται καθόλου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρίκλιτος προσκυνηματικός ναός του Αγίου Παντελεήμονα, της Ζωοδόχου Πηγής και του Αγίου Ιωάννη.

Βιβλιογραφία

* Το Ηράκλειον και ο Νομός του, Έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου.

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License