Περιφέρεια : Κρήτης
Νομός : Ηρακλείου

Το Ηράκλειο με 137.711 κατοίκους είναι η τρίτη (μετά απο Αθήνα, Θεσσαλονίκη) μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό πόλη της Ελλάδας και πρωτεύουσα της Κρήτης. Κύριοι οικονομικοί τομείς της πόλης είναι ο τουρισμός, η γεωργία και το εμπόριο. Διαθέτει Βιομηχανική Περιοχή 4 χιλιόμετρα Νοτιοανατολικά του κέντρου.

Ιστορία

Το Ηράκλειο βρίσκεται κόντα στα παλάτι της Κνωσού που την περίοδο του μινωικού πολιτισμού είχε την μεγαλύτερη συγκέντρωση πλήθυσμού στην Κρήτη.

Η πόλη του Ηράκλειου κατακτήθηκε το 824 απο Σαρακηνούς πειρατές. Έχτισαν μια μεγάλη τάφρο γύρω απο την πόλη και απο έκει βγήκε και η ονομασία της Χάνδαξ (Handaq, Χάνδακας). Οι σαρακινοί επέτρεψαν την χρήση της πολης σαν ορμητήριο πειρατών πράγμα που εξόργισε την Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Το 961 οι Βυζαντινοί επιτέθηκαν στην πόλη, έσφάξαν τους Σαρακηνούς, την λεηλάτησαν και την έκαψαν. Την ξαναέκτισαν και κράτησαν την κυριαρχία της για 243 χρόνια.

Το 1204 η πόλη αγοράστηκε από του Ενετούς εν μέσω μιας πολιτικής συμφωνίας που συμπεριελάμβανε μεταξύ άλλων την επανατοποθέτηση στον θρόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας του Ισσαάκιου Β' Αγγέλου απο τους Σταυροφόρους της 4ης Σταυροφορίας. Οι Ενετοί βελτίωσαν τις οχυρώσεις της πόλης χτίζοντας ένα τεράστιο τείχος (πάχους μέχρι 40μ σε ορισμένα σημεία) του οποίου το μεγαλύτερο μέρος σώζεται μέχρι και σήμερα. Το όνομα της πόλης από Handaq έγινε Candia στα Ιταλικά.

Το 1647 μ.Χ. ξεκίνησε η πολιορκία της πόλης απο τους Οθωμανούς Τουρκούς η οποία κράτησε 22 χρόνια και κόστισε την ζωή σε 30,000 Κρητικούς και 120,000 Τούρκους και εν τέλει κατακτήθηκε το 1669. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας η πόλη έγινε γνωστή και ως “Μεγάλο Κάστρο” ή “Κάστρο”.

Η πόλη ελευθερώθηκε το 1898 και μπήκε στην Κρητική Πολιτεία το 1908 που με την σειρά της προσαρτήθηκε στην Έλλαδα το 1913. Κατά την απελευθέρωση της η πόλη ονομάστηκε Ηράκλειο από τον Μινωικό οικισμό που υπήρχε στο σημείο, ήδη από τον 7ο π.χ. αιώνα σύμφωνα με τα "Γεωργραφικά" του Στράβωνα ("... έχει για επίνειο η Κνωσός το Ηράκλειο")

Συγκοινωνίες

Το Ηράκλειο αποτελεί σημαντικό λιμάνι στη Μεσόγειο και το διεθνές αεροδρόμιο Ν. Καζαντζάκης συνδέει την πόλη με ολόκληρο τον κόσμο. Ο Βόρειος οδικός άξονας της Κρήτης Β.Ο.Α.Κ. προσφέρει πρόσβαση στης μεγαλύτερες πόλεις του νησιού. Οι εθνικές οδοί Ηρακλείου-Μοιρών και Ηρακλείου-Αλκαλοχωρίου συνδέουν την πόλη με το εσωτερικό του νομού. Το αστικό ΚΤΕΛ Ηρακλείου εκτελεί δρομολόγια από το κέντρο προς όλη την πόλη και τις γύρω περιοχές. Το ΚΤΕΛ Κρήτης συνδέει το Ηράκλειο με ολόκληρο το υπόλοιπο νησί.

Αθλητικές Εγκαταστάσεις

Το Παγκρήτιο Στάδιο βρίσκεται στην Συνοικία Λίντο δυτικά του κέντρου.

Γηπεδο Θ. Βαρδινογιαννης στην συνοικια Καμινια

Κλειστό Λίντο

Kλειστό μπάσκετ Τ.Ε.Ι. Hρακλείου

Δύο Αοράκια (υπό κατασκευή)

Το Ηράκλειο άνηκε στις ολυμπιακές πόλεις που φιλοξένησαν τους ολυμπιακούς αγώνες 2004.

Αθλητικές Ομάδες Πόλεως

• ΟΦΗ (Όμιλος Φιλάθλων Ηρακλείου)
• ΠΑΕ Εργοτέλης
• ΑΘΛ.Ε.Σ.Η. volleyball
• Ν.Α.Π.Ο. Ποσειδών Ηρακλείου
• ΠΟΑ Ηρακλείου

Ναυσιπλοΐα

Στο Ηράκλειο εδρέυουν οι Μινωικές Γραμμές(Minoan Lines).

Αξιοθέατα

• Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
• Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
• Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
• Μουσείο Μάχης της Κρήτης
• Μουσείο Εικαστικών Τεχνών Ηρακλείου

Ακαδημαϊκά ιδρύματα

Στο Ηράκλειο εδρεύει το Πανεπιστήμιο Κρήτης, οι Σχολές Θετικών Επιστημών και Επιστημών Υγείας (με 8.000 φοιτητές), το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης (με 6.500 φοιτητές), το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ-FORTH) καθώς επίσης το Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης και το Κέντρο Τεχνολογικής Έρευνας Κρήτης.

Ολυμπιακή λειτουργία πόλεως

Το Ηράκλειο άνηκε στις ολυμπιακές πόλεις που φιλοξένησαν τους ολυμπιακούς αγώνες 2004.

Συνοικίες

• ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
• ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ
• ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ
• ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ
• ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
• ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
• ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΩΣΤΟΣ
• ΑΝΑΛΗΨΗ
• ΑΤΣΑΛΕΝΙΟ
• ΓΙΟΦΥΡΟ
• ΔΕΙΛΙΝΑ
• ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ
• ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ
• ΘΕΡΙΣΣΟΣ
• ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΠΟΡΤΑ
• ΚΑΜΑΡΑΚΙ
• ΚΑΜΙΝΙΑ
• ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ
• ΚΗΠΟΥΠΟΛΗ
• ΚΟΜΜΕΝΟ ΜΠΕΝΤΕΝΙ
• ΚΝΩΣΣΟΣ
• ΛΙΝΤΟ
• ΜΑΣΤΑΜΠΑΣ
• ΜΕΣΑΜΠΕΛΙΕΣ
• ΜΠΕΝΤΕΒΗ
• ΠΑΠΑ ΤΙΤΟΥ ΜΕΤΟΧΙ
• ΠΑΤΕΛΕΣ
• ΠΟΡΟΣ
• ΤΡΕΙΣ ΒΑΓΙΕΣ
• ΤΡΙΑ ΠΕΥΚΑ
• ΦΙΛΟΘΕΗ
• ΦΟΡΤΕΤΣΑ
• ΧΑΝΙΩΠΟΡΤΑ
• ΧΡΥΣΟΠΗΓΗ

Προάστια

• Νέα Αλικαρνασσός
• Γάζι
• Αμμουδάρα
• Αγία Μαρίνα
• Καρτερός
• Ξυρόκαμπος
• Καβροχώρι
• Αμνισσός
• Βασιλειές
• Σύλλαμος
• Σκανάνι
• Αγία Ειρήνη
• Φοινικιά
• Σταυράκια
• Βούτες
• Γιοφυράκια
• Αθάνατοι
• Δαφνές

Τέκνα του Ηρακλείου

Το Ηράκλειο είναι η πατρίδα αρκετών διάσημων Ελλήνων, ανθρώπων των γραμμάτων και της τέχνης. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης, ο νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης και ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ένας από τους σημαντικότερους αναγεννησιακούς ζωγράφους.

Έλλη Αλεξίου, συγγραφέας 1894-1988
Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, Επιχειρηματίας και πολιτικός *1955
Μιχαήλ Δαμασκηνός, αγιογράφος 1530/35-1592/93
Ρίκα Διαλυνά, ηθοποιός, μοντέλο Σταρ Ελλάς 1952
Ελ Γκρέκο, αναγεννησιακός ζωγράφος 1541-1614
Οδυσσέας Ελύτης, ποιητής, κάτοχος βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 1911-1996
Νίκος Καζαντζάκης, συγγραφέας 1883-1957
Γεώργιος Κλώντζας, αγιογράφος 1540-1607
Βιτσέντζος Κορνάρος, συγγραφέας 1553-1613
Νίκος Μαχλάς, ποδοσφαιριστής *1973
Γιάννης Μαρκόπουλος, συνθέτης *1939
Σαπφώ Νοταρά, ηθοποιός 1907-1985
Χρήστος Πολίτης, ηθοποιός
Θεόδωρος Πουλάκης, αγιογράφος 1622-1692
Ανδρέας Ρίτσος, αγιογράφος 1422-1492
Εμμανουήλ Τζανές, αγιογράφος 1610-1690

Γεωγραφικό Διαμέρισμα: Κρήτη
Περιφέρεια: Ηράκλειο
Νομός: Ηράκλειο
Δήμαρχος: Γιάννης Κουράκης
Πληθυσμός: 137.711 κάτοικοι
(Απογραφή 2001)
Αριθμός δημοτικών διαμερισμάτων: 5

Τηλεφωνικός Κωδικός: 2810

Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Δήμος Ηρακλείου
• Ηράκλειο Πληροφορίες για την πόλη του Ηρακλείου από το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης
• Μυθολογία Κρήτης

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License