Ιωάννινα

Τα Ιωάννινα ή Γιάννενα ή Γιάννινα είναι πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη του νομού Ιωαννίνων και της Ηπείρου με 61.629 κατοίκους (απογραφή 2001).

Τα Ιωάννινα βρίσκονται στο βορειοδυτικό κομμάτι της ηπειρωτικής Ελλάδας, στο λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων. Είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας διαθέτοντας πανεπιστήμιο, πλούσια πολιτιστική παράδοση και σύγχρονες αναπτυξιακές επιχειρήσεις. Η πόλη βρίσκεται στο κέντρο ενός λεκανοπεδίου και περιστοιχίζεται από βουνά. Απέχει μικρή απόσταση τόσο από ορεινούς όγκους όσο και από τη θάλασσα. Η διάνοιξη της Εγνατίας οδού θα συνδέει με οδικό άξονα την δυτική με την βόρεια και ανατολική Ελλάδα.

Δεν είναι γνωστή, ούτε η προέλευση του ονόματος της πόλης, ούτε η χρονολογία ίδρυσής της. Υπάρχουν πιθανότητες τα Ιωάννινα να είναι το παραλίμνιο, ηπειρωτικό φρούριο που περιγράφει ο Προκόπιος ότι έκτισε ο Ιουστινιανός. Όσο για το όνομά της, ίσως να το πήρε ή από τον ιδρυτή της, προφανώς Ιωάννη ή από κάποια μονή Αγίου Ιωάννη.

Για πρώτη φορά αναφέρεται το όνομα των Ιωαννίνων, χωρίς να είναι σίγουρα αυτή η πόλη, το 879, όταν σε μια σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη υπογράφει και ο "Ζαχαρίας, επίσκοπος Ιωαννίνων". Σίγουρο πάντως είναι ότι η πόλη ήταν έδρα επισκόπου το 1020 και το 1082 αναφέρεται ως κάστρο που το κατέλαβαν οι Νορμανδοί.

Μέχρι τις αρχές του 13ου αιώνα δεν ακούγεται τίποτ' άλλο για την πόλη. Μετά την κατάλυση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, ο Μιχαήλ Κομνηνός ιδρύει το δεσποτάτο της Ηπείρου, κτίζει εκεί οχυρά και παρέχει άσυλο σε μέλη της βυζαντινής αριστοκρατίας. Αν και πρωτεύουσα του δεσποτάτου ήταν η Άρτα, οι Ιωαννιώτες γίνονται σύντομα ρυθμιστές της κατάστασης, γιατί οι αριστοκράτες της πόλης ελέγχουν, κατά το τιμαριωτικό σύστημα, μεγάλο μέρος της Ηπείρου. Έτσι μ' αυτήν την οικονομική ισχύ είναι σε θέση και διεκδικεί προνόμια οικονομικά, θρησκευτικά, διοικητικά από τους κάθε φορά κυρίαρχους της περιοχής: τους δεσπότες της Ηπείρου, τους βυζαντινούς αυτοκράτορες, Σέρβους, Φράγκους και Αλβανούς ηγεμόνες.

Ακόμη και στο νέο κίνδυνο, τον τουρκικό, κατόρθωσαν να επιπλεύσουν μ' όλα τους τα προνόμια. Συμβιβάστηκαν με τους Τούρκους και παράδωσαν την πόλη στο Σινάν-πασά με αξιόλογα προνόμια που διατηρήθηκαν μέχρι το 1611, όταν έκανε την επανάσταση ο Διονύσιος ο Σκυλόσοφος. Έτσι οι Τούρκοι εγκαταστάθηκαν στο κάστρο, έδιωξαν τους Έλληνες και κατάστρεψαν τα χριστιανικά κτίσματα. Από τότε άρχισε να κτίζεται η πόλη έξω από το κάστρο.

Η μεταβολή αυτή του καθεστώτος έκανε κακό μόνο στην αριστοκρατία, γιατί από τότε άρχισε μια περίοδος ακμής για το σύνολο των κατοίκων, εξαιτίας της ανάπτυξης της αστικής τάξης των εμπόρων, βιοτεχνών, γουναράδων και μεταλλουργών. Από αυτήν την τάξη προήρθαν οι μεγαλέμποροι της Ηπείρου που ίδρυσαν μεγάλους οίκους στις εμπορικές πόλεις του εξωτερικού και που έγιναν γνωστοί ως ευεργέτες του έθνους. Η περίοδος αυτή της ακμής είναι η εποχή της ηγεμονίας του Αλή-πασά.

Οι συνθήκες διοίκησης και ζωής που επιβάλλει ο Αλής, ευνοούν την ανάπτυξη του εμπορίου και της γεωργίας. Αυτήν την εποχή ο πληθυσμός της πόλης φτάνει τις 45.000 κατοίκους που δεν ήταν μόνο Έλληνες και Τούρκοι, αλλά και Εβραίοι. Το 1820 αρχίζει η παρακμή της πόλης, όταν καταστράφηκε από τον πόλεμο του σουλτάνου με τον Αλή. Αργότερα, το 1869, καταστράφηκε από μια πυρκαγιά εντελώς και ξανακτίστηκε με σύγχρονο σχέδιο. Αλλά ουσιαστικά τα Ιωάννινα άρχισαν να μπαίνουν σε καινούργια περίοδο της ιστορίας τους μετά την απελευθέρωσή τους από τους Τούρκους το 1913 στις 21 Φεβρουαρίου από τον ελληνικό στρατό και την ένωση της Ηπείρου με την Ελλάδα.

Σήμερα τα Γιάννενα είναι η καρδιά της Ηπείρου. Είναι μια ζωντανή πολιτεία, γεμάτη ζωή και κίνηση, πνευματική και εμπορική. Οι διάφοροι εθνικοί ευεργέτες ίδρυσαν πνευματικά κέντρα, όπως την Καλλάνειο Σχολή, τη Ζωσιμαία Ακαδημία κ.ά. και συνέβαλαν στην πνευματική κίνηση της Β.Δ. Ελλάδας.

Η πόλη έχει ένα γενικό και ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο, που βρίσκεται δίπλα στο πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το πανεπιστήμιο διαθέτει 16 τμήματα και περίπου 13.000 φοιτητές. Επίσης στα Ιωάννινα φιλοξενούνται και τμήματα του Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, με έδρα την Άρτα.

Μεταξύ των πολυποίκιλων γεωγραφικών χαρακτηριστικών της περιοχής, ξεχωριστή θέση κατέχει η Παμβώτιδα, η λίμνη που κοσμεί την πόλη. Άξιο αναφοράς είναι και το νησάκι της λίμνης, το οποίο αποτελεί τόπο διαμονής λιγοστών κατοίκων, καθώς διαθέτει και πληθώρα μνημείων και αξιοθέατων (η κατοικία του Αλή Πασά κ.α.).

Νομός Ιωαννίνων : Δήμος, Κοινότητα

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε επίσης : Διοικητική διαίρεση νομού Ιωαννίνων

Γεωγραφία της Ελλάδας

Αλφαβητικός κατάλογος

Εισάγετε τους δικούς σας όρους αναζήτησης Αναζήτηση
	Web	www.hellenica.de

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org + LivePedia.gr http://www.livepedia.gr/. Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License