Περιφέρεια : Νότιο Αιγαίο

Νομός : Κυκλάδων

Η Δονούσα απέχει 14νμ απο το λιμάνι της Αμοργού (Κατάπωλα) και 4νμ ανατολικά από τις νησίδες Μακαριές περί το μέσον και ανατολικά της Νάξου

Δονούσα

Η Δονούσα γνωστή και ως Δενούσα, η Δόνουσα των αρχαίων, η Stenosa ή Spinosa των ξένων ναυτικών του ΙΘ΄αι. (Luigi Lamberti: Portolano del Mare Mediterraneo, Livorno 1856 τομ.ΙΙ σ.286) μαζί με την Αμοργό αποτελούν τα ανατολικότερα νησιά των Κυκλάδων.

Γενικά

Η Δονούσα απέχει 14 ναυτικά μίλια απο το λιμάνι της Αμοργού (Κατάπωλα) και 4 νμ βορειοανατολικά από τις νησίδες Μακάρες περί το μέσον και ανατολικά της Νάξου και 8 ναυτικά μίλια από Νάξο. Η έκτασή της είναι 13,5 τ.χλμ., λοφώδης και πετρώδης (μεγίστης διαμέτρου 3 μίλια) με μέγιστο υψόμετρο 385 μέτρα (1300 πόδια) και με 163 μόνιμους κατοίκους κατά την απογραφή του 2001.
Περιβάλλεται από πολλούς σκοπέλους πλην όμως έχει καθαρό δίαυλο εισόδου στο λιμάνι που βρίσκεται στο νοτιοδυτικό όρμο, από τη πλευρά των Μακάρων νήσων. Απαιτείται προσοχή από τους προσεγγίζοντες ιδίως τις ανατολικές ακτές ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ακτογραφία

Η Δονούσα έχει πολλά ακρωτήρια και όρμους όπως ο όρμος Ρούσα που βρίσκεται βόρειο-βορειοδυτικά μετάξύ της Άκρας Καλότα, του βορειότερου άκρου της νήσου και της Άκρας Μοσχονάρι (του βορειοδυτικού άκρου). Σε απόσταση περίπου 1,75 μίλια νοτιο-νοτιοανατολικά της βόρειας πλευράς βρίσκεται η βραχονησίδα "Σκυλονήσι" ή "Τρίγωνο", που περιβάλλεται νοτιοδυτικά από πολλούς βράχους, μπροστά από τον μόνο ανατολικό όρμο της Δονούσας. Μεταξύ της Άκρας Καλότα και της Άκρας Άσπρον (βορειοδυτικότερου άκρου της νήσου) υφίσταται ο μεγαλύτερος όρμος ης νήσου υπήνεμος μόνο για νότιους ανέμους, όπου στα βόρειά του βρίσκεται μεγάλη συστάδα σκοπέλων.
Ν.ΝΑ. της Άκρας Άσπρο και σε απόσταση 2,5 μιλίων βρίσκονται οι δύο όρμοι, Σταυρού και Δένδρου όπου και υφίσταται αμμώδης παραλία. Η Άκρα Γλάρος αποτελεί το νοτιοτερο άκρο της νήσου. Σε απόσταση 1,25 μιλία νοτιότερα του όρμου Δένδρο, σχηματίζεται ο νοτιότερος όρμος Πειρατής" και αμέσως μετά ο όρμος "Μάταιο" (νοτιοανατολικά).

Διοίκηση

Η Δονούσα αποτελεί συνοικισμό της κοινότητας Αιγιάλης της Αμοργού της επαρχίας Θήρας (Σαντορίνης) όπου υπάγεται και εκκλησιαστικά. Οι κάτοικοί της, λίγες ποιμενικές οικογένειες, ήταν 235 το 1928, 250 το 1946 ενώ το 2001 μειώθηκαν στους 163. Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει η τουριστική ανάπτυξη του νησιού που συνδέεται με τη Νάξο και την Αμοργό καθημερινά με τοπικά τουριστικά σκάφη.

Ιστορία

Η Δονούσα κατέστη γνωστή στα ελληνικά πολιτικά δρώμενα εκ του γεγονότος ότι οι κάτοικοί της έμαθαν την έξωση του Βασιλιά Όθωνα 14 χρόνια αργότερα, οταν επίσκεφθηκε το νησί ο Γεώργιος ο Α΄.
Αργότερα έγινε γνωστή και στην Ιστορία του Α΄Παγκόσμιου Πολέμου λόγω της "ανθράκευσης" δηλαδή του εφοδιασμού με κάρβουνο του Γερμανικού καταδρομικού Γκαίμπεν αποκρυπτόμενο πίσω από το ακρωτήριο Άσπρο, διαφεύγοντας έτσι των Αγγλικών και Γαλλικών πολεμικών πλοίων.

Πληθυσμός
Έτος Πληθυσμός Χώρας Ποσοστιαία Αλλαγή Πληθυσμός Νησιού
1928 235 - -
1946 250 15/6.38% -
1981 116 -134/-53.6% -
1991 81 -35/-30.17% 111
2001 110 - 163

Κάτοικοι

Η Δονούσα έχει ένα δημοτικό σχολείο, ένα γυμνάσιο με λυκειακές τάξεις, μία εκκλησία, ένα λιμάνι προσέγγισης σκαφών και μία πλατεία.

Εκκλησιαστικά

Σήμερα η Δονούσα υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Θήρας Αμοργού και Νήσων και ειδικότερα στην αρχιερατική περιφέρεια Αμοργού.

Σημειώσεις

Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τη Δονούσα παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-34, που αποτελεί τον λιμενοδείκτη του λιμένα της, καθώς και ο ΧΕΕ-423 που καλύπτει όλες τις ΝΑ. Κυκλάδες.

Βιβλιογραφία

* "Δονούσα: Ηδονούσα". Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 72 σ. 38-48 (Αύγ. 2001)

Δείτε επίσης: Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων (Πρόγραμμα Καλλικράτης)

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License