Αντίπαρος

Η Αντίπαρος είναι ένα από τα μικρότερα κατοικήσιμα κυκλαδίτικα νησιά του Αιγαίου Πελάγους. Τοποθετείται 1 ναυτικό μίλι νοτιοδυτικά της Πάρου, με το λιμένα της οποίας συνδέεται με μικρό τοπικό πορθμείο και καΐκια.

Η κοινότητα των 45.182 στρεμμάτων είναι γνωστή για την εναλλακτική, άγρια κυκλαδίτικη ομορφιά με τις χαρακτηριστικές λευκές κατοικίες με πινελιές μπλε και πρασίνου, τα λιθόστρωτα σοκάκια και τις όμορφες μπουκαμβίλιες. Αποτελεί δημοφιλές τουριστικό θέρετρο το καλοκαίρι για Έλληνες και Βορειοευρωπαίους επισκέπτες, αλλά και τόπος επένδυσης Αμερικανών παραθεριστών.

Μοναδικός οικισμός της νήσου είναι η Κοινότητα Αντιπάρου, με 1.037 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001, ήτοι 23 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Ο οικισμός εντοπίζεται στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, έμπροσθεν της Πούντας. Το ιστορικό κέντρο έγκεται στο ενετικό Κάστρο της Αντιπάρου, το οποίο συνδέεται με το μοναδικό εμπορικό δρομάκι με το γραφικό λιμάνι του νησιού.

Η αρχαία ονομασία της νήσου ήταν "Ωλίαρος", λέξη φοινικικής προέλευσης που σημαίνει "δασώδες βουνό", που προδίδει ότι κάποτε δεν ήταν τόσο γυμνή από βλάστηση όπως σήμερα. Η σύγχρονη ονομασία που αποφασίστηκε να δοθεί στο νησί και τον οικισμό είναι "Αντίπαρος" που προέρχεται από τα συνθετικά "αντί" (δηλαδή "απέναντι") + "Πάρος", καθώς εντοπίζεται απέναντι από το γνωστό κυκλαδίτικο νησί.

Βρίσκεται ακριβώς δυτικά από την Πάρο από την οποία και την χωρίζει το Στενό της Αντιπάρου. Το μέγιστο μήκος της Αντιπάρου είναι 7 μίλια σε κατεύθυνση από Βορρά προς Νότο, ενώ το μέγιστο πλάτος της φθάνει τα 2,8 μίλια. Η συνολική επιφάνειά της υπολογίζεται στα 37-38 τ.χλμ., ενώ η ψηλότερη κορφή της, ο Άγιος Ηλίας, στο μέσον του νησιού, είναι 308 μ., και από τον λιμένα Παροικία της Πάρου απέχει περίπου 6 μίλια. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η ομώνυμη Κοινότητα Αντιπάρου, παλαιότερα Κάστρο, που καταλαμβάνει την έκταση της νήσου, καθώς και τις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος νησίδες Στρογγυλό και Δεσποτικό.

Ο ιδρυτής του Δουκάτου της Νάξου κατέλαβε την Αντίπαρο το 1207. Από τότε η Αντίπαρος παρείχε μόνιμα 30 ερέτες (=κωπηλάτες), στο "τσούρμο" (=πλήρωμα) στις γαλέρες του Δουκάτου. Από το 15ο αιώνα άρχισε η σκληρή δοκμασία της νήσου από Έλληνες και ξένους Πειρατές, που είχαν ως ορμητήριό τους τους όρμους του "Στενού των 14 ποδών" όπως αποκαλείτο τότε χαρακτηριστικά το στενό της Αντιπάρου και συνεχίζει μέχρι σήμερα στους αγγλικούς χάρτες, μέχρι που περιήλθε η νήσος στον σημαίνοντα βενετικό Οίκο των Λορεντάνο, που αποίκισαν αυτή και ανέγειραν το κάστρο τους, του οποίου τη πύλη στόλιζε ο θυρεός τους μέχρι τον 18ο αιώνα που κατέρευσε. Στη συνέχεια περιήλθε στον Οίκο των Πιζάνη μέχρι το 1537 που καταλήφθηκε από τον Χαϊρρεντίν Μπαρμπαρόσσα όπου και έμεινε τουρκική μέχρι της Παλιγγενεσίας, εκτός της περιόδου 1770 - 1774 που βρέθηκε υπό την κατοχή των Ρώσων, οι οποίοι και αφαίρεσαν πολλούς σταλακτίτες από το υπέροχο σπήλαιο της Αντιπάρου τους οποίους και μετέφεραν στη Ρωσία εμπλουτίζοντας το μουσείο Ερμιτάζ.

Η μεγαλύτερη όμως καταστροφή που συνέβη στην Αντίπαρο ήταν από τους Έλληνες πειρατές το 1794 όταν Κεφαλωνίτες και Μανιάτες έφθασαν στο νησί και κυριολεκτικά το λεηλάτησαν απαγάγοντες και την κόρη του Βενετού υποπρόξενου "γκρατσιόζα Φραντζίσκα" με συνέπεια να δημιουργηθεί ένα άνευ προηγουμένου ανθελληνικό κύμα στην τότε Ευρώπη.

* Κατά τον Τόρνεφορτ το 1770 στην Αντίπαρο αριθμούσαν 78 οικίες με περίπου 200 κατοίκους.

Νομός Κυκλάδων : Δήμος, Κοινότητα

Για πλήρη κατάλογο των πόλεων και οικισμών του νομού, δείτε επίσης: Διοικητική διαίρεση νομού Κυκλάδων

Γεωγραφία της Ελλάδας

Αλφαβητικός κατάλογος - Βιβλιοθήκη Hellenica

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License