Περιφέρεια : Δυτικής Ελλάδας
Νομός : Αχαΐας

-- Δήμος Ωλενίας --

Τοποθεσία

Ο Άγιος Νικόλαος Κράλης της Ωλενίας, γνωστό και ως Κράλη ή Κράλι[1][2], είναι χωριό του Νομού Αχαΐας.

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης από 1/1/2011 ανήκει στο Δήμο Δυτικής Αχαΐας. Την περίοδο 1997-2010, βάσει του Σχεδίου Καποδίστριας, ανήκε στον πρώην Δήμο Ωλενίας ως τμήμα του δημοτικού διαμερίσματος της πρώην ομώνυμης κοινότητας, ενώ υπήρξε και έδρα αυτής από τη σύστασή της το 1912 έως το 1984 (όπου και μεταφέρθηκε στο γειτονικό Καλαμάκι (Χαρμπιλαίικα)[3]. Πολύ κοντά του είναι η ΒΙ.ΠΕ. Πάτρας καθώς και τα χωριά Λουσικά, Θωμαίικα, Κουνελαίικα, Ποιμενοχώρι (Μπουντουραίικα) και Αυγεραίικα.

Βρίσκεται σε υψόμετρο 65 μέτρων,[4] σε λόφο ανατολικά της μικρής κοιλάδας που δημιουργεί ο ποταμός Σερδινή.

Ιστορία

Κατά την αρχαιότητα η περιοχή ίσως να υπήρξε η τοποθεσία της αρχαίας πολίχνης Ευρυτειαί, η οποία βρισκόταν κοντά στις αρχαίες Πειραί, αλλά η θέση της είναι αβέβαιη[5]. Η αρχαιολογική σκαπάνη στις εντός του χωριού θέσεις Πλάκες και Βασιλοσυκιά έχει φέρει στο φως υπολείμματα αρχαίας κεραμικής[6].

Η παλιά ονομασία Κράλη ή Κράλι είναι πιθανότατα ξενικής προέλευσης, σλάβικης, με διττή μάλλον σημασία. Με τον όρο "κράλης" ή "κιράλης" εννοείται ο "βασιλιάς". Μπορεί όμως αυτός ο όρος να πρόκειται και για απλό επώνυμο οικογένειας που κατοίκησε ίσως στην περιοχή[7][8][9].

Η παλαιότητα του χωριού διαπιστώνεται ήδη από το 17ο αι. Καταγράφεται λ.χ. στη βενετική απογραφή Corner του 1681 όπου βρέθηκε να έχει 38 κατοίκους, το 1699 στις βενετικές καταστάσεις χωριών της περιοχής της Πάτρας, και το 1700 στη βενετική απογραφή Grimani όπου διαπιστώθηκε να έχει 89 κατοίκους[10].

Στις αρχές του 20ού αι. οι μισοί κάτοικοι του χωριού ήταν αλβανόφωνοι, δηλ. μιλούσαν αρβανίτικα[11][12].

Ενδεικτικά της πληθυσμιακής εξέλιξη του χωριού το 19ο και 20ό αι.[13]:
Έτος Πληθυσμός
1828 18 (οικογ.)
1851 32
1899 211 (κατ.)
1951 475
1961 435
1971 79

Κατά την εθνική απογραφή του 2001 είχε 60 κάτοικους[14]

Με το ΦΕΚ 287Α της 10/10/1955 το χωριό μετονομάστηκε σε Άγιος Νικόλαος[15].

Λοιπά στοιχεία

Με το σεισμό της 8ης Ιουνίου 2008 προκλήθηκαν εκτεταμμένες ζημίες στα σπίτια του χωριού καθώς και στον ενοριακό ναό του Αγίου Νικολάου.

Από τον Άγιο Νικόλαο Κράλη καταγόταν το ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συλλογής και Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Περικλής Μητρόπουλος[16].

Παραπομπές

↑ Τριανταφύλλου 1995, τ. Α', σελ. 796, λήμμα Ευρυτειαί
↑ Τριανταφύλλου 1995, τ. Α', σελ. 1069, λήμμα Κράλι
↑ Διοικητική εξέλιξη κοινότητας Αγίου Νικολάου Κράλη
↑ Τριανταφύλλου 1995, τ. Α', σελ. 796
↑ ό.π.
↑ ό.π.
↑ ό.π.
↑ Βλ. και σχετικό πίνακα στο Θανασουλόπουλος 2007, σελ. 63
↑ Το επίθετο Κράλλης απαντάται ακόμα στην ευρύτερη περιοχή της Πάτρας
↑ Τριανταφύλλου 1995, τ. Α', σελ. 796
↑ Κορύλλος 1903, σελ. 72
↑ Βλ. λ.χ. και στο Καλλιβρετάκης 2003, σελ. 231 [υποσημ. 28]
↑ Τριανταφύλλου 1995, τ. Α', σελ. 796
↑ Βλ. Απογραφή 2001
↑ Διοικητική εξέλιξη κοινότητας Αγίου Νικολάου Κράλη
↑ Βλ. σχετικά

Εξωτερικές συνδέσεις

Wikipamia - Άγιος Νικόλαος Κράλης

Πηγές

Κώστας Θανασουλόπουλος, Τα τοπωνύμια της Αχαΐας ως ιστορικές μνήμες του μεσαιωνικού εποικισμού της, Πάτρα, Εκδόσεις περί τεχνών, 2007
Λεωνίδας Φ. Καλλιβρετάκης, "Νέα Πικέρνη Δήμου Βουπρασίων: το χρονικό ενός οικισμού της Πελοποννήσου τον 19ο αιώνα (και η περιπέτεια ενός πληθυσμού)" στον τόμο Πληθυσμοί και οικισμοί του ελληνικού χώρου. Ιστορικά μελετήματα, σειρά Τετράδια Εργασίας, αρ. 18, Αθήνα, ΙΝΕ/ΕΙΕ, 2003, σελ. 221-242
Χρήστου Π. Κορύλλου, Χωρογραφία της Ελλάδος. Α'. Νομός Αχαΐας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων "Ανέστη Κωνσταντινίδου", Εν Αθήναις 1903
Κωνσταντίνος Τριανταφύλλου, Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Τυπογραφείο Χρ. Κούλη, Πάτρα 1995 (3η έκδοση)

T.δ. Αγίου Νικολάου Κράλης [ 444 ]

το Καλαμάκιον [ 147 ]
ο Άγιος Νικόλαος [ 60 ]
τα Αυγεραίικα [ 73 ]
τα Θωμαίικα [ 111 ]
το Ποιμενοχώριον [ 53 ]

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License