Χωριό του Νομού Βοιωτίας στην Επαρχία Λιβαδειάς. Αποτελεί Τοπικό Διαμέρισμα του Καποδιστριακού Δήμου Κορώνειας με 1183 (απογραφή 2001) κατοίκους,σε υψόμετρο 406μ. από την επιφάνεια της θάλασσας. Γεωγραφική Θέση από την πλατεία του χωριού (κέντρο).

Γεωγραφικό Μήκος: 22°54'30.87"E - (ανατολικά) Γεωγραφικό Πλάτος: 38°21'20.78" N - (βόρεια)

Περικλείεται από τα παρακάτω χωριά: -Ανατολικά από Κορώνεια -Δυτικά από Ελικώνα (χωριό) -Νότια από Αγία Άννα -Βόρεια από Άγιο Γεώργιο

Στατιστικά στοιχεία :

Έτος - πληθυσμός

1981 - 1263, 1991 - 1472, 2001 - 1183.

Αξιοθέατα

Το σπήλαιο ¨Νύμφης Κορώνειας¨ στην Αγία Τριάδα - Βοιωτίας

Ο Στράβων στα Γεωγραφικά βιβλ. Θ (Βοιωτία) σελ.409 – 410 παρ. 25 αναφέρει: «Ο μέν ούν Ελικών ού πολύ διεσηκώς του Παρνασσού…. Ενταύθα των Μουσών Ιερόν και Ίππου κρήνη και το των Λειβηθρίδων νυμφών άντρον….». Ο Παυσανίας περιηγητής του 2ου μ.Χ. αιώνα φθάνοντας στην Κορώνεια και πριν συνεχίσει την πορεία του προς τον Ορχομενό κατευθύνεται προς το ιερό των «λιβηθριών μουσών» που απέχει 40 στάδια (7,5 χιλ. περίπου) από την αρχαία Κορώνεια « [4] Κορωνείας δὲ σταδίους ὡς τεσσαράκοντα ὄρος ἀπέχει τὸ Λιβήθριον, ἀγάλματα δὲ ἐν αὐτῷ Μουσῶν τε καὶ νυμφῶν ἐπίκλησίν ἐστι Λιβηθρίων: καὶ πηγαὶ — τὴν μὲν Λιβηθριάδα ὀνομάζουσιν, ἡ δὲ ἑτέρα †Πέτρα — γυναικὸς μαστοῖς εἰσιν εἰκασμέναι, καὶ ὅμοιον γάλακτι ὕδωρ ἀπ' αὐτῶν ἄνεισιν. »

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ: Παυσανίου Ελλάδος περιηγήσις βιβλίο Βοιωτικά κεφ.34 παρ.4 2. ΣΤΡΑΒΩΝ: Στράβωνος Γεωγραφικών, βιβλ. Θ. (Βοιωτία) σελ.409 – 410 παρ.25

ΙΕΡΟ «ΛΙΒΗΘΡΙΔΩΝ ΜΟΥΣΩΝ» ΣΤΟΝ ΕΛΙΚΩΝΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΑΝΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΤΑΥΤΙΣΗ ΤΟΥ Δρ. Β. Βασιλοπούλου Συνεργασία Ν. Σκουμή

Το σπήλαιο της Νύμφης Κορώνειας στην Αγία Τριάδα, έγινε περισσότερο γνωστό το 1986 όταν στο Μουσείο Θηβών παραδόθηκε ένα πλούσιο αρχαιολογικό υλικό κυρίως ειδώλια αλλά και ευρήματα, που κατασχέθηκαν από την ασφάλεια στα χέρια των αρχαιοκαπήλων. Στη συνέχεια (1987) την έρευνά του ανέλαβε η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας, ενώ δυστυχώς οι λαθρανασκαφές συνεχίστηκαν, αφού η θέση της σπηλιάς και η απόσταση από το χωριό κάνουν σχεδόν αδύνατη την όποια παρακολούθηση. Από το 1989 μέχρι σήμερα ο ανασκαφικός κάνναβος τοποθετήθηκε 6 φορές και καταστράφηκε άλλες τόσες.Τώρα ο κάνναβος έγινε εναέριος, αλλά όταν βρίσκουμε στα σκάμματα ένα κίτρινο ή πράσινο σπάγκο, ξέρουμε πλέον ότι δεν αντιστοιχεί σε
διαφορετικές φάσεις χρήσεως αντίστοιχες επεμβάσεις των λαθρανασκαφέων, με αποτέλεσμα σπασμένα κομμάτια από το ίδιο αγγείο ή ειδώλιο να βρίσκονται συχνά ύστερα από δύο ή τρία χρόνια διάσπαρτα και σε διαφορετικά σημεία του ανασκαφικού ορίζοντα, δημιουργώντας εκτός των άλλων και τεράστια προβλήματα στη συγκόλλησή τους.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΤΑΥΤΙΣΗ

Το σπήλαιο Βρίσκεται στις ΒΑ πλαγιές του Ελικώνα, πάνω στο βουνό “Κορυφή”, σε ύψος 823 μέτρα στα δυτικά του χωριού Αγία Τριάδα και σε απόσταση περίπου 1800 μ. σε ευθεία γραμμή.

Η ευρύτερη περιοχή χαρακτηρίζεται από ένα έντονο τεκτονισμό όπου κυριαρχούν τα ρήγματα. Ένα από αυτά περνάει ακριβώς πάνω από το σπήλαιο, ενώ μπροστά στην είσοδό του υπάρχει μικρό τραπεζοειδές βύθισμα που έχει προέλθει από εγκατακρήμνιση.

Εξωτερικά πάντα, και στη δυτική παρειά του υπαίθριου τμήματος, υπάρχουν λαξευμένες εσοχές διαφόρων διαστάσεων για την τοποθέτηση αναθημάτων, ενώ ακριβώς πάνω από την είσοδο δεξιά, υπάρχει εγχάρακτη επιγραφή της Νύμφης Κορώνειας στην ονομαστική, η οποία όπως φαίνεται «συγκατοίκησε» ταυτόχρονα ή διαδοχικά με τις Λειβηθρίδες, τις οποίες αναφέρει ο Στράβων και ο Παυσανίας, παρόλο που ο δεύτερος δεν αναφέρει το όνομα Κορώνεια παρά μόνο ως τοπωνύμιο. Μπαίνοντας στον πρώτο θάλαμο του σπηλαίου, όπου γίνεται η ανασκαφή, εντυπωσιακή είναι χοανοειδής μορφή του σχηματισμού με καθ’ ύψος ανάπτυξη και άνοιγμα στην οροφή, που επιτρέπει στις εξωτερικές συνθήκες να επηρεάζουν άμεσα το μικροκλίμα και να συντελούν στην ταχύτερη διάβρωση των τοιχωμάτων, τα οποία δεν παρουσιάζουν σταλαγματικό διάκοσμο.

Η ταύτιση του σπηλαίου με το άντρο των Λειβηθρίδων νυμφών τουΕλικώνα υποστηρίζεται αποτελεσματικά από ικανό αριθμό εγχάρακτων επιγραφών σε αγγεία και από ένα μοναδικό μέχρι στιγμής αρχαϊκό σανιδόσχημο ειδώλιο που φέρει ανάλογη επιγραφή.

Οι επιχώσεις παλαιότερες και νεότερες οι οποίες ενισχύονται διπλά τόσο από χώματα που έμπαιναν από την είσοδο όσο και από το άνοιγμα της οροφής, περικλείουν μεγάλο αριθμό αναθημάτων, τα οποία πρέπει να είχαν σπάσει κατά την ώρα της ανάθεσης. Πρωταγωνιστούν τα ειδώλια που είναι και το κυρίαρχο είδος, από αρχαϊκά σανιδόσχημα του πρώϊμου 6 αι.π.Χ ως τα ελληνιστικά χρόνια, γυμνά ή ντυμένα,.καθιστά ή όρθια με απλή ή περίτεχνη κόμμωση, κρατώντας προσφορές, αφιερώματα, καρπούς. Δεν λείπουν ακόμη και τα θεατρικά, κωμικά, άσχημα ή ωραία ειδώλια με ραδινά σώματα, ή αστείοι νάνοι προγάστορες, μεγάλη ποικιλία που μας εκπλήσσει όλο και περισσότερο.Κατά την πάροδο των ανασκαφικών περιόδων, τα ειδώλια έπαψαν να αριθμούνται μόνο στα αναθηματικά αλλά έγιναν φορείς πληροφοριών, ακόμη και για την ταύτιση του σπηλαίου η οποία είχε γίνει αρχικά μόνο τοπογραφικά.Τα αρχαιολογικά ευρήματα και ιδίως οι επιγραφές έρχονται τώρα να επιβεβαιώσουν τη μαρτυρία των κειμένων του Στράβωνα για το άντρο των Λειβηθρίδων Νυμφών και του Παυσανία για το ορεινό ιερό Λιβηθρίων Μουσών.

Εικόνα 1. ΄΄ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΝΥΜΦΗ΄΄ εγχάρακτη επιγραφή πάνω δεξιά από την είσοδο του σπηλαίου.
Εικόνα 2. Σπήλαιο "ΝύμφηςΚορώνειας"Αγ.Τριάδα. Ειδώλιο χορεύτριας μέσο 4ου αι.π.Χ. (ύψος 21cm).
Εικόνα 3. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα.Σκύφος της "ομάδας των ερωτοτροπιών" 530 - 500 π. Χ. (ύψος 12cm).
Εικόνα 4. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα. Λήκυθοι 485 - 450 π.Χ (ύψος 10 cm).
Εικόνα 5. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα. Γυναικεία ειδώλια α' μισό 5ου αι. π.Χ (ύψος 12,5 και 8,5 cm).
Εικόνα 6.Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα.Θεά Αφροδίτη τέλος 5ου αι.π.Χ (ύψος 24cm).
Εικόνα 7. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ.Τριάδα.Σανιδόμορφο ενεπίγραφο ειδώλιο τέλος 6ου αι. π.Χ (ύψος 9cm).
Εικόνα 8. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα.Σανιδόμορφο πτηνόμορφο ειδώλιο μέσα 6ου αι. π.Χ (ύψος 15,5 cm).
Εικόνα 9. Σπήλαιο "Νύμφης Κορώνειας" Αγ. Τριάδα.Τμήμα σκύφου μελανόμορφος τέλος 6ου αι. π.Χ.