Νομαρχία Ανατολικής Αττικής

Οι Αχαρνές ήταν ένας από τους αρχαίους δήμους της Αττικής, υπό την ονομασία Αχαρναί, που ανήκε στην Οινηίδα φυλή. Οι κάτοικοι του ήταν καρβουνιάρηδες και μάλιστα αυτό ήταν το θέμα στην κωμωδία του Αριστοφάνη Αχαρνείς, η οποία διδάχθηκε το 425 π.Χ.[1]. Σήμερα αποτελούν μεγάλη Πόλη της Ανατολικής Αττικής, βόρεια των Αθηνών, με έδρα το Μενίδι.

Στις Αχαρνές βρίσκεται ο γνωστός θολωτός μυκηναϊκός τάφος, εύρημα σπάνιο για το λεκανοπέδιο, ο οποίος σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση και τα ευρήματα του οποίου βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο[2]. Επίσης υπάρχει αρχαιολογική συλλογή που στεγάζει ευρήματα από ανασκαφές στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Αχαρνών, όπου υπάρχουν πλούσια εκθέματα λαϊκού πολιτισμού των νεώτερων χρόνων.

Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, στους πρόποδες της Πάρνηθας έχει ανακαλυφθεί και ο τάφος του αρχαίου τραγικού ποιητή Σοφοκλή[3].

Τον Φεβρουάριο του 2007, ανασκαφή που έγινε σε οικόπεδο κοντά στη συμβολή των οδών Σαλαμίνος και Λιοσίων έφερε στο φως το αρχαίο θέατρο του Δήμου Αχαρνών που χρονολογείται από τον 4ο π.Χ. αιώνα[4].

Ιστορία

Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι η πρώτη εκστρατεία των Πελοποννησίων έφθασε μέσω της Οινόης και των βουνών στις Αχαρνές, όπου και επέδραμαν[5]. Αλλά, αν και οι Αχαρνείς οπλίτες έφθαναν τις 3.000, δεν επετράπη από τον Περικλή μία κατά μέτωπον αναμέτρηση. Με το τέλος του θέρους, αφού οι Πελοποννήσιοι λεηλάτησαν την επαρχία της Αττικής, έφυγαν για τον τόπο τους, διότι και ο Αθηναϊκός στόλος κατέστρεφε την Πελοπόννησο.

Ο περιηγητής Παυσανίας κατά τον πρώτο προς δεύτερο αιώνα μ.Χ. αναφέρει στα "Αττικά" του (Α' 31,6) ότι στον δήμο των Αχαρνών λατρεύονταν ο Απόλλων Αγυιεύς, ο Ηρακλής, η Αθηνά Υγιεία καί Ιππία, καθώς και ο Διόνυσος Μελπόμενος και Κισσός, επειδή κατά την παράδοση, εκεί πρωτοφανερώθηκε ο κισσός ως φυτό[6].

Επίσης, αν και άγνωστο σε πολλούς, η Αθήνα, άρα και ο δήμος Αχαρνών, μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., εξεγέρθηκε κατά της Μακεδονίας μαζί με την υπόλοιπη νότια ηπειρωτική Ελλάδα (Θεσσαλία, Βοιωτία, Φωκίδα, Αιτωλία, Ακαρνανία, Λοκρίδα και Πελοπόννησος πλην Λακεδαιμονίων).

Το 322 π.Χ. η εξέγερση κατεπνίγη μετά την ήττα των νοτίων Ελλήνων στην Κρανώνα της Θεσσαλίας[7].

Κατά τα επόμενα χρόνια, όταν η Αθήνα αποκτά ολιγαρχικό καθεστώς και έπειτα εξεγείρεται κατά του Δημητρίου του Πολιορκητή, οι Αχαρνείς συμμετείχαν στη μάχη για ελευθερία.

Το 270-269 π.Χ., ο Αθηνόδωρος του Γοργίππου από τις Αχαρνές, ήταν ο γραμματέας στην συνεδρίαση της Πανδιονίδας φυλής, όταν προτάθηκε η βράβευση του Καλλία, του υιού Δημοχάρη του Σφήττιου, επειδή ως αρχηγός των μισθοφόρων του Πτολεμαίου Α' Σωτήρος, βοήθησε την αθηναϊκή εξέγερση του 286 π.Χ.. Κατά τα έτη 268-261 π.Χ., η Αθήνα, άρα και ο δήμος Αχαρνών, μετέσχε στον Χρεμωνίδειο πόλεμο, κατά τα έτη 261-229 π.Χ. περιήλθαν στην κατοχή των Μακεδόνων υπό τον Αντίγονο Γονατά, ενώ από το 229 π.Χ. έως το 86 π.Χ υπήρχε και πάλι δημοκρατία στους αθηναϊκούς δήμους.

Τα τελευταία έτη, οι Αχαρνές και οι υπόλοιποι δήμοι συμπαρατάχτηκαν με τον Μιθριδάτη Στ' Ευπάτορα, βασιλιά του Πόντου, εναντίον των Ρωμαίων, οι οποίοι κατέλαβαν την Αθήνα το 86 π.Χ..

Επίσης, όταν ψηφίστηκε η κατασκευή και ανάρτηση δύο τιμητικών πλακών για τιμή του Ζήνωνα του Κιτιέα, ανάμεσα στους υπεύθυνους για την κατασκευή αυτών των τιμητικών πλακών ήταν καί ο Μέδοντας ο Αχαρνέας[8]

Ο δήμος Αχαρνών εξαφανίζεται για πολλούς αιώνες από την ιστορία, ενώ επανεμφανίζεται κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Την 1η Απριλίου 1821 εξεγέρθηκαν οι κάτοικοι της Φυλής υπό το Μελέτιο Βασιλείου και μέχρι την 11η Απριλίου συνέλαβαν τους προεστούς και δέκα συνεργάτες των προεστών και τους φυλάκισαν. Στις 25 Απριλίου, οι επαναστάτες με τον Βασιλείου κυρίευσαν την πόλη της Αθήνας και στις 28 Απριλίου κυρίευσαν το διοικητήριο, απελευθερώνοντας όλην την Αττική, εκτός από την Ακρόπολη[9].

Το 1827, οι Τούρκοι επανακτούν τον δήμο Αχαρνών καi τελικώς οι Έλληνες επαναστάτες εκδιώκουν τους Τούρκους από τον δήμο Αχαρνών κατά τον Μάιο του 1829.

Ο Δήμος Αχαρνών σήμερα

Σήμερα είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση δήμους του νομού, ο οποίος χαρακτηρίστηκε ολυμπιακός δήμος (μεταξύ άλλων) το 2004. Παρά την πληθώρα των έργων που πραγματοποιήθηκαν το 2004, κυρίως του οδικού δικτύου, είναι πολλοί οι τομείς στους οποίους χρήζει βελτίωσης, όπως:

* επιτήρηση της αυθαίρετης δόμησης,
* εξυγίανση των βιομηχανικών ζωνών,
* αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και περιορισμός της μάστιγας των ναρκωτικών,
* βελτίωση της αντιπλημμυρικής θωράκισης,
* περαιτέρω έργα υποδομών του δήμου (μεταξύ άλλων στάση του προαστιακού που διέρχεται από το δήμο),
* υποχρέωση διαφύλαξης του εθνικού δρυμού της Πάρνηθας, ο οποίος απειλήθηκε από τις πυρκαγιές στα τέλη του '90.
* βελτίωση των αντισεισμικών υποδομών, καθώς κατέστη καταστροφικός ο σεισμός του 1999 για την περιοχή.

Οι κάτοικοι του δήμου ανήκουν κυρίως στα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, με εξαίρεση το συνοικισμό της γνωστής Βαρυμπόμπης στα βορειοανατολικά του δήμου, στα σύνορα με τα βασιλικά ανάκτορα του Τατοΐου, όπου διαμένουν κάτοικοι με υψηλότερο εισόδημα.

Οι αντικειμενικές αξίες του 2006 στην περιοχή ξεκινούν από τα 700 ευρώ/τ.μ. στις συνοικίες των αθίγγανων, δηλαδή κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα με τα γειτονικά Άνω Λιόσια και το Ζεφύρι, ανέρχονται στα 1.000 ευρώ στην παραθεριστική ζώνη στο Πανόραμα (στην Πάρνηθα) και φτάνουν στα 1.300 ευρώ/τ.μ. στη Βαρυμπόμπη.

Με την ανακοίνωση των νέων αντικειμενικών αξιών και των νέων φορολογικών μέτρων στη δόμηση (Φ.Π.Α. επί των ακινήτων), υπήρξε μια έντονη κινητικότητα του τεχνικού-οικοδομικού κλάδου. Το Μενίδι ήταν μια από τις περιοχές των μικρομεσαίων στρωμάτων που είχαν τη μεγαλύτερη ζήτηση.

Γεωγραφική τοποθεσία

Ο Δήμος Αχαρνών, ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση δήμους της Αττικής, είναι οικοδομημένος στους νότιους πρόποδες της Πάρνηθας, 10 χλμ. βόρεια της Αθήνας.

Συγκοινωνιακή Εξυπηρέτηση

Από τις Αχαρνές ξεκινούν όλες οι τοπικές γραμμές του ΟΑΣΑ προς τις γύρω περιοχές (Θρακομακεδόνες, Μεσονύχι, Άνω Λιόσια, Βαρυμπόμπη), ενώ είναι τέρμα των κορμών-γραμμών Α/Β10 που ξεκινούν από την Αθήνα (Μέσω Λεωφ. Δημοκρατίας) καθώς και της γραμμής Γ9 (από Νέα Φιλαδέλφεια). Διέρχεται επίσης και η γραμμή 714 για το Καζίνο της Πάρνηθας, ενώ στο μέλλον ο Προαστιακός Σιδηρόδρομος θα εκτελεί την στάση ΣΚΑ (στην συμβολή της Λεωφ. Δημοκρατίας και Αττικής Οδού) όπου έχει γίνει ήδη σιδηροδρομικός κόμβος. Στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αχαρνών σταματούν τα τραίνα του ΟΣΕ.

Παραπομπές

1. ↑ Ριζοσπάστης, 11/07/00, «Αχαρνής» στην Επίδαυρο
2. ↑ Υπουργείο Πολιτισμού, Ο Θολωτός Τάφος των Αχαρνών
3. ↑ Οδοιπορικό στο Δήμο Αχαρνών από το "Φίλωνα", αναφορά στον τάφο του Σοφοκλή στους πρόποδες της Πάρνηθας
4. ↑ in.gr: Αρχαίο θέατρο έφερε στο φως εκσκαφή για τη θεμελίωση πολυκατοικίας στο Μενίδι, 15/02/07
5. ↑ ἐπειδὴ μέντοι προσβαλόντες τῇ Οἰνόῃ καὶ πᾶσαν ἰδέαν πειράσαντες οὐκ ἐδύναντο ἑλεῖν, οἵ τε ᾿Αθηναῖοι[...]ἐσέβαλον ἐς τὴν ᾿Αττικήν[...]ἔπειτα προυχώρουν ἐν δεξιᾷ ἔχοντες τὸ Αἰγάλεων ὄρος διὰ Κρωπιᾶς, ἕως ἀφίκοντο ἐς ᾿Αχαρνάς, χωρίον μέγιστον τῆς ᾿Αττικῆς τῶν δήμων καλουμένων... Θουκυδίδου Ιστορία, Βιβλίο Β', 19-23
6. ↑ ἔστι δὲ Ἀχαρναὶ δῆμος· οὗτοι θεῶν Ἀπόλλωνα τιμῶσιν Ἀγυιέα καὶ Ἡρακλέα. καὶ Ἀθηνᾶς βωμός ἐστιν Ὑγείας· τὴν δ᾽ Ἱππίαν Ἀθηνᾶν ὀνομάζουσι καὶ Διόνυσον Μελπόμενον καὶ Κισσὸν τὸν αὐτὸν θεόν, τὸν κισσὸν τὸ φυτὸν ἐνταῦθα πρῶτον φανῆναι λέγοντες. [[s:Αττικά|Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις, Βιβλίο Α', 31,6
7. ↑ Δημοσθένης - Δημοσθένης ο Αθηναίος - Ο Αρχαίος Έλληνας Δημοσθένης
8. ↑ Διογένης Λαέρτιος, Βίοι Φιλοσόφων Ζ' 12
9. ↑ Ο Κύριλλος Δέγλερης σημειώνει ως αρχηγούς των ‘εισπεσόντων εις την πόλιν’ τον Μελέτιο Βασιλείου Χασιώτη, τον Γιάννη Ντάβαρη από το Ληόπεσι και τον Αναγνώστη Κουριατιώτη Αχαρνέα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Δήμος Αχαρνών
• acharnet.gr - Πληροφορίες, ειδήσεις, οδηγός για τις Αχαρνές
• Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Αχαρνών

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License