Η Γρανάδα ή Γκρανάδα ή Γκρανάντα ή Γρενάνδη είναι πόλη και περιοχή (νομός) στην αυτόνομη περιφέρεια της Ανδαλουσίας, στην Ισπανία.
Η πόλη Γρανάδα είναι μία από τις ωραιότερες και ιστορικότερες πόλεις της Ισπανίας. Είναι κτισμένη επί τριών λόφων, (τρίλοφος), στο πόδι της οροσειράς της Νεβάδας, στη συμβολή δύο ποταμών, του Χενίλ ή Σενίλ (Genil) και του παραπόταμου αυτού Ντάρρο (Darro), σε υψόμετρο 738 μέτρων πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Η πόλη απαρτίζεται από τρία τμήματα που ιδρύθηκαν σε διάφορες εποχές: την Αντεκερουέλα, το Αλμπαϊθίν και την κυρίως Γρανάδα. Η Αντεκερουέλα ιδρύθηκε κυρίως από πρόσφυγες από την πόλη Αντεκέρα. Το τμήμα αυτό περιλαμβάνει την τοξοειδή περιοχή που δημιουργεί και διαχωρίζει ο ποταμός Ντάρρο καθώς διέρχεται τοξοειδώς τη πόλη. Προς ανατολάς της Αντεκερουέλα εκτείνονται οι θαυμαστοί κήποι της Αλάμπρας που περιβάλλουν το περίφημο ομώνυμο ανάκτορο της Αλάμπρας. Το Αλπαϊθίν το λεγόμενο από τους Άραβες Ραμπάτ αλ Μπαγιαζίν (=περιοχή των γερακιών) εκτείνεται ΒΔ. της Αντεκερουέλας, ενώ η κυρίως Γρανάδα βρίσκεται βόρεια της τελευταίας.

Όνομα

Η Γρανάδα ήταν γνωστή στα ελληνικά με την ονομασία Ἐλιβύργη (Στέφανος Βυζάντιος), στα λατινικά ως Illiberis (Ptol. ΙΙ. 4. § 11) ή Illiberi Liberini (Πλίνιος ΙΙΙ. 1. s. 3), ενώ στα αραβικά γράφεται غرناطة. Το σύγχρονο όνομά της η πόλη το οφείλει ποιο πιθανά στις πολλές ροδιές που καλλιεργούνται στη περιοχή των οποίων η ισπανική ονομασία είναι "γκρανάδα". Άλλωστε τα ρόδια είναι τα πλέον συνήθη εμβλήματα της πόλης και των κατοίκων της. Υπάρχουν όμως και άλλες εκδοχές για την προέλευση του ονόματος όπως από το αραβικό όνομα Καρνάταχ (= λόφος των ξένων) ή Καρνάταχ αλ Γιαχούντ.

Ιστορία

Αρχαίοι τάφοι, επιγραφές και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα της ρωμαϊκής εποχής έδωσαν αφορμή για συζητήσεις ότι η Γρανάδα καταλαμβάνει αρχαία πόλη των Ιλυβερρών ή Ιλλιβερών. Η εκδοχή όμως αυτή παραμένει με αμφιβολία. Η μεταγενέστερη ιστορία της πόλης και του δημιουργηθέντος στη συνέχεια Βασιλείου αρχίζει από τον 8ο αιώνα όταν καταλήφθηκε η περιοχή από τους Άραβες (Μαυριτανούς) το 711. Αρχικά την κυβέρνησαν οι Χαλίφες της Καρδούης όπου και γνώρισε μεγάλη ακμή και στη συνέχεια οι Αλμορραβίδες και οι Αλμοχάδες όπου και εξελίχθηκε σε μεγάλο εμπορικό αλλά και πνευματικό κέντρο. Η ιστορική σημασία της Γρανάδας έγινε ακόμη μεγαλύτερη ότα τα τότε χριστιανικά κράτη (Βασίλεια) της Ευρώπης άρχισαν σιγά σιγά να καταλύουν τα αραβικά βασίλεια της Ισπανίας με συνέπεια όλοι οι εκεί Άραβες να καταφύγουν στη Γρανάδα που αποτελούσε το τελευταίο προπύργιό τους. Τέλος εκδιώχθηκαν και από εκεί όταν η πόλη περιήλθε στη κυριαρχία του Φερδινάνδου και της Ισαβέλλας το 1492.
Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου (1936-1939) η πόλη περιήλθε στις εθνικιστικές δυνάμεις του Φράνκο, αλλ΄ όμως το μεγαλύτερο μέρος της ευρύτερης περιοχής, του νομού, παρέμεινε μέχρι το τέλος του πολέμου εκείνου στις κυβερνητικές δυνάμεις.

Η πόλη
Άποψη του κέντρου της Γρανάδα

Η πόλη διατηρεί σαφώς τον παλαιό αραβικό χαρακτήρα της καθώς και πολλά περίφημα για την καλλιτεχνική τους αξία κτίρια μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση καταλαμβάνει η Αλάμπρα, η μαυριτανική ακρόπολη και το Ανάκτορο της Αλάμπρα, που είναι ένα από τα διασημότερα μνημεία της μουσουλμανικής, εβραϊκής, και χριστιανικής ιστορικής κληρονομιάς και που κάνει την πόλη ένα πολιτιστικό και τουριστικό κέντρο της Ισπανίας. Το Κουάρτο Ρεάλ ντε Σάντο Ντομίνγκο, υπέροχο ανάκτορο του 13ου αιώνα, που διατηρείται μέχρι σήμερα σε σχεδόν άριστη κατάσταση. Το Αλκαθάρ ντε Χενίλ ανάκτορο του 14ου αιώνα και που αποτελούσε τόπο διαμονής των Βασιλισσών της Γρανάδας. Η Κάσα ντελ Καβίλντο που στέγαζε το αραβικό πανεπιστήμιο της πόλης κ.ά. Μεταξύ δε των ιερών ναών της πόλης εξέχουσα θέση έχει ο καθεδρικός ναός της Γρανάδας, η ανέγερση του οποίου ξεκίνησε το 1529 και περατώθηκε 200 σχεδόν χρόνια μετά το 1703. Το μεγαλοπρεπές αυτό οικοδόμημα έχει πρόσοψη μήκους 116 μ. και βάθος 70 μ. και περιλαμβάνει πολλά καλλιτεχνικά αριστουργήματα διάσημων ζωγράφων και γλυπτών της εποχής. Σ΄ ένα από τα πολυάριθμα παρεκκλήσια στο λεγόμενο βασιλικό παρεκκλήσιο (Καπίγια Ρεάλ) βρίσκονται οι τάφοι των Βασιλέων Φερδινάνδου και Ισαβέλλας, των πρώτων Βασιλέων της ενωμένης Ισπανίας. Κοντά στο καθεδρικό ναό βρίσκεται ο ναός της "Τεθλιμένης Παναγίας" που αναγέρθηκε το 1705, περίφημη για τα κωδωνοστάσια και τον πλούσιο διάκοσμο της Αγίας Τράπεζας. Στα βόρεια της πόλης βρίσκεται η "Μονή Καρτούλα" που κτίσθηκε το 1516 εις μνήμη του μεγάλου ισπανού στρατηγού Γκονθάλο της Καρδούης (1453-1515) ο τάφος του οποίου και βρίσκεται στη παρακείμενη "Μονή του Αγίου Ιερωνύμου".
Η Γρανάδα είναι επίσης γνωστή στην Ισπανία λόγω του πανεπιστημίου της και, σήμερα, της άγριας νυχτερινής της ζωής.
Στην απογραφή του 2005, ο πληθυσμός της πόλης ήταν 236.982, και ο πληθυσμός της αστικής περιοχής υπολογίστηκε να είναι 472.638.

Δείτε επίσης

* Γρανάδα (νομός)
* Βασίλειο της Γρανάδας

Από τη ελληνική Βικιπαίδεια http://el.wikipedia.org . Όλα τα κείμενα είναι διαθέσιμα υπό την GNU Free Documentation License

<@=@=@>